The.Tony
31-07-2008, 11:14 AM
Astronomė amerikanė dhe kanadezė kanė zbuluar planetin mė tė vjetėr i cili rrotullohet rreth dy yjeve nė konstelacionin e Akrepit. Ai ėshtė tepėr i ndryshėm nga Toka dhe planetėt e tjerė qė sillen rreth Diellit dhe kjo mund tė jetė shenjė se kemi tė bėjmė me njė kategori tė panjohur mė parė planetesh nė atė rajon tė kozmosit. Toka dhe Sistemi Diellor janė relativisht tė rinj, vetėm 4 miliard e gjysėm vjet, krahasuar me rreth 14 miliardė vjet tė moshės sė universit. Mirėpo astronomėt kanė zbuluar njė planet gati po aq tė vjetėr sa kozmosi. Studiuesi nga Universiteti Shtetėror i Pensilvanisė, Steinn Sigurdsson, thotė se planeti ėshtė 13 miliard vjeē dhe ėshtė formuar kur universi ndodhej ende nė fazat e hershme.
Mendoj se planeti qė kemi zbuluar, ėshtė mostėr e brezit tė parė tė planeteve tė universit, tė krijuara nė galaksinė tonė shumė, shumė mė herėt se tė krijohej Dielli, thotė astronomi.
Planeti ėshtė gjigand si Jupiteri, megjithatė 2 herė e gjysėm mė i madh dhe ndodhet 5 mijė e 600 vjet-dritė larg, si dhe nė njė distancė tė madhe nga yjet rreth tė cilėve rrotullohet: pėr njė rrotullim atij i duhen rreth 100 vjet tokėsorė.Planeti nuk duket nga Toka, por shkencėtarėt e zbuluan jo drejtpėrdrejtė, por duke vėzhguar njėrin prej yjeve, rreth tė cilėve rrotullohet, pėrmes njė radio-teleskopi nė Tokė dhe teleskopit orbital Hubble.
Ky ėshtė njė zbulim mahnitės, thotė Alan Boss, ekspert nė studimet mbi krijimin e planetėve.
Ai shton se mosha e 13 miliardė-vjeēare e planetit bėn qė ai tė jetė unik ndėrmjet rreth 100 tė tillėve qė janė zbuluar shumė mė afėr sistemit tonė djellor viteve tė fundit.
Ėshtė fjala me sa duket pėr yje jo mė tė vjetėr se Dielli ynė, por nė kėtė rast, planeti mund tė jetė krijuar, jo vetėm si njė planet gjigand prej gazi, por edhe si i banueshėm, ku jeta mund tė jetė zhvilluar e zhdukur para miliarda vjetėsh, shumė kohė para se ne tė bėheshim pjesė e kėsaj galaksie, thotė zoti Boss.;)
Mendoj se planeti qė kemi zbuluar, ėshtė mostėr e brezit tė parė tė planeteve tė universit, tė krijuara nė galaksinė tonė shumė, shumė mė herėt se tė krijohej Dielli, thotė astronomi.
Planeti ėshtė gjigand si Jupiteri, megjithatė 2 herė e gjysėm mė i madh dhe ndodhet 5 mijė e 600 vjet-dritė larg, si dhe nė njė distancė tė madhe nga yjet rreth tė cilėve rrotullohet: pėr njė rrotullim atij i duhen rreth 100 vjet tokėsorė.Planeti nuk duket nga Toka, por shkencėtarėt e zbuluan jo drejtpėrdrejtė, por duke vėzhguar njėrin prej yjeve, rreth tė cilėve rrotullohet, pėrmes njė radio-teleskopi nė Tokė dhe teleskopit orbital Hubble.
Ky ėshtė njė zbulim mahnitės, thotė Alan Boss, ekspert nė studimet mbi krijimin e planetėve.
Ai shton se mosha e 13 miliardė-vjeēare e planetit bėn qė ai tė jetė unik ndėrmjet rreth 100 tė tillėve qė janė zbuluar shumė mė afėr sistemit tonė djellor viteve tė fundit.
Ėshtė fjala me sa duket pėr yje jo mė tė vjetėr se Dielli ynė, por nė kėtė rast, planeti mund tė jetė krijuar, jo vetėm si njė planet gjigand prej gazi, por edhe si i banueshėm, ku jeta mund tė jetė zhvilluar e zhdukur para miliarda vjetėsh, shumė kohė para se ne tė bėheshim pjesė e kėsaj galaksie, thotė zoti Boss.;)