PDA

Trego versionin e plotė : Shendeti !!!!!!!!


Faqet : [1] 2

GjeniHacker
30-06-2008, 04:03 AM
Ketu kisha propozuar qe nga antaret e ketij forumi te shkruajn diqka per shendetin e njeriut.Temat qe duhet shkruar duhet te jen me vler.
Nese nuk prish pun kisha kerkuar nga stafi qe kjo te jet nje tem njitese.
P.s Nese nuk prish punė

GjeniHacker
30-06-2008, 04:03 AM
Meshkujt janė kontingjenti mė i riskuar tė shfaqė tė tilla probleme, pėr shkak tė kontaktit mė tė shpeshtė me faktorėt shpėrthyes sė sėmundjes. Nė njė intervistė pėr “Panorama”, mjeku neurolog, Et’hem Kolleshi, shpjegon se si shfaqet sėmundja dhe ēfarė mund tė bėhet pėr trajtimin e saj:
Doktor, ēfarė ėshtė sėmundja e hernie diskales?
Hernie diskale ėshtė njė nga sėmundjet mė tė shpeshta tė grupit tė sėmundjeve tė sistemit nervor periferik, tė cilat kanė njė peshė specifike mes sėmundjeve tė tjera organike neurologjike. Pėrsa i pėrket shpeshtėsisė zėnė vendin e parė midis sėmundjeve tė tjera tė sistemit nervor periferik.
Kush preket mė shpesh?
Eshtė vėnė re se meshkujt janė mė tė prekur nga kjo sėmundje. Mendohet se kjo lidhet me faktin se meshkujt kryejnė procese pune mė tė vėshtira dhe i’u nėnshtrohen mė shpesh faktorėve tė tillė, si ngritja e peshave tė rėnda, tė ftohtit, lagėshtirės, sforcimeve fizike, qė mendohet tė ndikojnė nė shfaqjen e sėmundjes. Pėrsa i pėrket moshės shfaqet 21-50 vjeē, para dhe pas kėsaj moshe rastet janė mė tė rralla. Ndeshen mė tepėr nė persona qė kanė mbingarkesa fizike dhe nė profesione tė tilla si: shoferė, traktoristė, nė tė cilat vibracionet dhe pozicionet e detyruara tė shtyllės kurrizore bėhen shkak i shfaqjes sė sėmundjes.
Nga se shkaktohet kjo sėmundje?
Hernia diskale ėshtė shkaku mė i shpeshtė i sindromės radikulare lumbosakrale. Nė shfaqjen e kėsaj sėmundjeje dy janė faktorėt kryesorė qė ndikojnė: ndryshimet degjenerative ndėrvertebrore, tė cilat ndodhin kryesisht nė moshat 20-40 vjeē. Faktor tjetėr janė traumat apo mikrotraumat e shtyllės kurrizore, tė cilat ndonjėherė nuk vlerėsohen, pėr faktin se qė nga koha e pėsimit tė mikrotraumatizmave deri nė shfaqjen e shenjave klinike tė SRLS (sindromės radikulare lumbosakrale) kanė kaluar disa kohė.
Si shfaqet sėmundja?
Shenja kryesore pa dyshim ėshtė dhimbja. Tė gjithė pacientėt e lidhin fillimin e dhimbjes, me ngritjen e njė peshe tė rėndė, ose me sforcime tė tjera fizike. Mė rrallė ajo nis kur i sėmuri ėshtė i qetė. Mund tė ndodhė qė dhimbja tė shfaqet pa ankuar mė parė pėr asnjė lloj dhimbje, ndėrkohė qė shumica e tyre pėrpara se tė shfaqet kjo sindromė kanė ankuar pėr dhimbje mesi, tė cilat nė pėrgjithėsi janė me karakter rėndues.
Ēfarė mund tė bėhet nė rastet kur shfaqet kjo sėmundje?
Nė format e rėnda, pushimi nė shtrat ėshtė njė nga masat mė tė mira kurative. Lėvizjet dhe pozicionet e papėrshtatshme tė shtyllės sė kurrizit i acarojnė dhimbjet, prandaj tė sėmurėve u rekomandohet tė flenė tė shtrat tė fortė. Veē kėsaj, u kėshillohet tė evitohen mbingarkesa fizike dhe mjediset me lagėshti, tė merren me fizkulturė, natyrisht sa e lejon gjendja shėndetėsore dhe mosha, tė bėjnė banja rėre dhe dielli. Pėrsa i pėrket mjekimit medikamentoz, baza janė aniinflamatorėt jo steroidė dhe konkretisht: Indometacina, brufeni, aspirina. Jepen preparate qetėsuese, sidomos pėr natėn, kur dhimbjet janė tė forta dhe vitamina tė grupit B.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:03 AM
Si shfaqen problemet e gjėndrės tiroide te fėmijėt
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1575.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1575.jpg)
Nė njė intervistė pėr “Panorama”-n, prof. dr. Petrit Hoxha, shef i shėrbimit tė Diabetologjisė nė Pediatrinė e QSUT-sė, shpjegon se si shfaqen problemet me gjėndrėn tiroide te fėmijėt, ēfarė pasojash sjell nė shėndetin dhe si mund tė trajtohen kėto probleme:
Cili ėshtė funksioni i gjėndrės sė tiroides?
Gjėndra tiroide ėshtė organi qė prodhon hormonet e tiroides, qė kanė pėr detyrė qysh tek embrioni i njeriut tė marrin pėrsipėr zhvillimin e qelizave tė sistemit nervor ose e shprehur ndryshe tė zhvillojnė intelektin, fizikun dhe sistemin nervor nė tėrėsi tė njeriut. Kjo ėshtė arsyeja qė gjėndrat tiroide fillojnė tė prodhojnė hormone qė nga java e 10-tė e embrionit. Natyra e ka krijuar mė shpejt kėtė funksion, sepse zhvillimi i qelizave tė trurit nė kėtė periudhė, ėshtė mė intensiv se gjatė gjithė jetės intrauterine dhe vazhdon me kėtė intensitet deri nė moshėn 3-vjeēare, pėr tė pėrfunduar rreth moshės 23-24 vjeē.
Si realizohet prodhimi i hormonit tė tiroides?
Realizohet ekskluzivisht nga jodi qė vjen nėpėrmjet gjakut tė nėnės, pra origjina ėshtė gjaku i nėnės. Kjo do tė thotė se duhet tė merret jod te gratė shtatzėna dhe gratė nė periudhėn e ushqyerjes me gji, nė mėnyrė qė tė lindin dhe rriten fėmijė pa probleme tė tilla. Nė kėtė fazė nėna ka mė shumė nevojė pėr jod, sepse i nevojitet pėr fetusin dhe pėr veten.
Hormoni i tiroides dhe jodi i nėnės, marrin pjesė nė krijimin e receptorėve tė trurit tė organizuar pėr kapjen e informacionit qė vjen. Kjo fillimisht realizohet nga hormonet e nėnės, dhe mė tej ato prodhohen nga vetė fėmija. Nėse nėnės gjatė barrės nuk i jepet sasia e duhur e jodit, mungesa e jodit shfaq disa pasoja tė mėdha, e para: nėse nėna ka mungesė tė rėndė tė jodit te fėmija shfaqet kreteinizmi, qė ėshtė zhvillimi i pakėt mendor dhe fizik i fėmijės. Nėse pamjaftueshmėria e jodit ėshtė mė e lehtė, kjo ēon nė ulje tė koeficientit intelektual tė fėmijės. Eshtė parė se kėta fėmijė shfaqin 15 pikė mė pak nga 100 tė mundshmet tė zhvillimit intelektual, nė krahasim me fėmijėt e tjerė, qė nuk shfaqin njė mungesė tė tillė jodi. Kjo do tė thotė se brezat qė jetojnė nė zona me deficencė jodike mund tė kenė pakėsim tė koeficientit intelektual, qė mė pas shfaq pakėsim intelektual, qė shprehet me lėvizje tė pakontrolluara, ulje tė pėrqendrimit, ulje tė rendimentit shkollor.
Sa problematike ėshtė mungesa e jodit nė vendin tonė?
Studimet kanė treguar se mbi 90% e popullsisė sonė ka shfaqur deficencė jodike, tė shkallėve tė ndryshme. Gjithsesi vitet e fundit ėshtė kėrkuar tė ndalohet hyrja e kripės pa pėrmbajtje jodi. Nė masėn mė tė madhe kjo ka zgjidhur problemet e mungesė sė jodit. Rezultatet e 2007 kanė treguar se gjendja sot ėshtė pėrmirėsuar nė mėnyrė tė ndjeshme, dhe kjo pėr shkak tė pėrdorimit tė kripės sė jodizuar.
Ēfarė pasojash mund tė shfaqi mungesa e jodit?
Njė nga problemet qė shfaqet mė shpesh ėshtė zmadhimi i gushės, qė nė vitet ’93 prekte gati 28-30% tė fėmijėve nė Shqipėri, si pasojė e mungesės sė jodit, ndėrsa sot ky problem ėshtė nė pėrmasa mė tė vogla. Veē kėsaj pasoje, e pėrhapur ėshtė dhe sėmundja e hypotirozės, e karakterizuar nga mungesa e zhvillimit tė gjėndrės tiroide deri nė mungesėn e saj. Kjo ndodh nė 1 tė porsalindur nė 3500 raste. Pasojat janė mungesa e zhvillimit mendor dhe fizik. I porsalinduri do tė ketė tė pambyllur pjesėn kockore pas kokės, defekon me vėshtirėsi, ka kėrthizė tė dalė, ikteri zgjat nė kohė dhe ėshtė i shprehur. Mė vonė tek kėta fėmijė, lėkura ėshtė e ashpėr, e thatė, e zbehtė, ėshtė e mermertė, barku zmadhohet, gjuha zmadhohet dhe del jashtė gojės, fėmija qan me zė tė trashė, ka gjumėsi tė tepruar, zhvillim mendor tė pakėt. Kur mbush njė vit fėmija nuk flet, nuk ecėn, barku vazhdon tė jetė i madh, ka kapsllėk, lėkura ėshtė e ashpėr, mbetet shtatshkurtėr. Meqė diagnoza bėhet me vėshtirėsi janė krijuar programe tė zbulimit tė sėmundjes qė ditėn e tretė tė lindjes. Kur bėhet matja e hormonit tė tiroides. Nėse nuk diagnostikohet qė nė kėtė moment dhe nuk nis trajtimi, ky fėmijė do tė ketė pasoja nė zhvillimin mendor dhe fizik. Nėse trajtohet nė kohė, ky fėmijė ka ecuri tė mirė.
Sa ėshtė nevoja ditore pėr tė mos shfaqur kėto probleme?
Duhet qė jodi tė merret nė dozėn 200 makrogramė nė ditė pėr tė rritur. Duhet qė nė gratė shtatzėna, tė jepet nė formė tabletash 200 mikrogramė nė ditė.
Ku mund tė gjendet?
Jodi gjendet nė kripė dhe kjo gjendet nė bukė, gjellė, ushqime tė konservuara, qė janė tė pasura me kripė.
Cila ėshtė profilaksia mė e mirė?
E para ėshtė marrja e kripės sė jodizuar nga popullsia, shtesa e jodit gjatė shtatzėnisė dhe periudhės sė laktacionit dhe nė fėmijėt e moshave pubertare

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Myku nė lėkurė, si mund tė trajtohet
Nė njė intervistė pėr “Panorama”, mjeku dermatolog Selman Lirėza, shpjegon se kush janė mė tė rrezikuar tė shfaqin tė tilla probleme dhe si mund tė trajtohen ato:
Doktor, pse gjatė kėsaj periudhe, ankesat mė tė shpeshta janė pėr sa i pėrket sėmundjeve mykotike?
Eshtė e vėrtetė qė nė kėtė periudhė, janė shtuar rastet e personave qė paraqesin simptoma tė sėmundjeve mykotike. Por mė tepėr se arsye tė mirėfillta riaktivizuese qė lidhen me stinėn, shkaku i mirėfilltė ėshtė ai estetik. Me ardhjen e pranverės, ndryshimin e veshjes, shenjat e sėmundjes evidentohen mė shumė dhe janė shqetėsuese pėr pacientėt.
Cilėt faktorė qė favorizojnė shfaqjen e kėsaj sėmundjeje?
Ka disa faktorė favorizues qė ndikojnė nė shfaqjen e sėmundjes, tė tilla janė, lagėshtia, djersitja e tepėrt, mungesa e higjienės personale, etj. Pėrveē kėsaj, plazhi dhe pishinat ndikojnė nė shfaqjen e sėmundjeve mykotike tė lėkurės, por sigurisht kėto janė faktor qė ndikojnė gjatė stinės sė verės.
Ēfarė ankesash shfaqen?
Nuk ka ankesa tė veēanta, vetėm shfaqja e njollave kryesisht nė zonėn e ekstremiteteve tė sipėrme dhe pjesėn e trungut. Njollat kanė ngjyra tė ndryshme: Kafe, tė bardha, dhe rozė. Qė kanė forma tė ndryshme dhe duken si harta nėpėr trup, gjė qė nuk ėshtė fort estetike. Ndodh qė tė shfaqet dhe prurit i lehtė, por ky shfaqet kur djersit trupi.
Nė momentin qė shfaqet, ēfarė mund tė pėrdoret pėr tė mjekuar kėto probleme?
Kėshilla e parė qė jepet nė kėto raste ėshtė shmangia e vetėmjekimit. Kontaktimi me mjekun specialist qė nė momentin e parė qė shfaqen problemet, ndihmon nė trajtimin nė kohė tė sėmundjes. Skema e mjekimit varet nga shkalla e sėmundjes. Qė do tė thotė se, nė rastet kur sėmundja shfaqet nė formė tė lehtė, mjekimi lokal me antimykotik, ėshtė mjaft i mirė dhe efikas. Nė format mė tė rėnda trajtimi duhet tė jetė mė i plotė, lokal dhe i pėrgjithshėm. Eshtė i kėshillueshėm qė mjekimi lokal tė vazhdojė 1-2 muaj pėr tė parandaluar pėrsėritjen. Gjithashtu, rekomandohet qė dhe pas trajtimit, pėr larje tė pėrdoren shampo dhe detergjente qė pėrmbajnė antimykotikė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Risku

Kush ėshtė mė i predispozuar tė shfaqė probleme me mykun nė lėkurė?
Nė pėrgjithėsi, sėmundjet mykotike prekin gati njėlloj tė gjithė ata, qė ekspozohen ndaj faktorėve shpėrthyes. Preken si femrat dhe meshkujt, veēse kėta tė fundit vihet re se, janė disi mė tė predispozuar tė shfaqin tė tilla probleme. Kjo shpjegohet me faktin se, kėta tė fundit janė mė tė ekspozuar ndaj ambienteve qė favorizojnė kėto infeksione si p.sh: aktivitetet sportive, higjiena jo e pėrsosur, mėnyra e veshjes, etj. Pėrsa i pėrket moshės, sėmundjet mykotike tė lėkurės takohen mė tepėr te tė rriturit e mė pak te fėmijėt

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Droga, cfare eshte dhe reziqet e saj
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1571.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1571.jpg)
Ēfarė janė drogat?
Teknikisht, drogat janė lėndė kimike tė cilat ndikojnė nė funksionimin normal tė trupit dhe/ose tė trurit. Jo tė gjitha drogat janė tė paligjshme. Pėr shembull, kafeina (e cila gjendet nė kafe ose nė pijen “Coca-Cola”), nikotina (e cila gjendet nė cigare) dhe alkooli teknikisht janė tė gjitha droga tė ligjshme edhe pse zakonishtnuk quhen tė tilla. Barnat, si ato qė shiten me recetė tė lėshuar nga mjeku ashtu edhe ato qė shiten pa recetė nėpėr farmaci, janė droga tė ligjshme tė cilat na ndihmojnė tė shėrohemi nga sėmundjet, megjithėse edhe me to mund tė abuzohet. Drogat e paligjshme janė droga tė cilat janė kaq tė dėmshme saqė vendet nė mbarė botėn kanė vendosur t’i vendosin nėn kontroll.Kėto vende kanė miratuar disa ligje ndėrkombėtare, nė formėn e konventave tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, tė cilat pėrcaktojnė se cilat droga duhen vendosur nėn kontroll.Tė gjitha drogat tė cilat trajtohen nė kėtė broshurė janė tė paligjshme. Kjo do tė thotė se, nė pėrgjithėsi, ėshtė kundėr ligjit nėse mban, pėrdor ose shet droga tė tilla nė gjithė botėn.Drogat, nė pėrgjithėsi, kanė disa emra me tė cilėt quhen nė zhargonin e rrugės, dhe nė kėtė broshurė do tė gjeni disa prej tyre.Megjithatė, nuk bėhet fjalė pėr njė listė tė plotė dhe drogat mund tė kenė emra tė tjerė nė vendin apo nė qytetin ku jetoni ju.Gjithashtu, kėto emra mund tė ndryshojnė edhe me kalimin e kohės. [FONT='RotisSansSerif','sans-serif']Emrat e drogave nė zhargonin e rrugės nuk kanė lidhje me fuqinė apo pastėrtinė e njė droge.Tė gjitha drogat e paligjshme kanė njė efekt tė menjėhershėm fizik, pėr tė cilin mund tė lexoni nė kėtė broshurė. Por drogat mund tė pengojnė shumė edhe zhvillimin psikologjik dhe emocional, sidomos te tė rinjtė.Nė tė vėrtetė, drogat mund tė shkatėrrojnė potencialin e atyre qė i pėrdorin, tė cilin ata nuk mund ta rifitojnė kurrė mė, sepse drogat kthehen nė njė lloj zėvendėsuesi tė mekanizmave qė na duhen nė jetė.Edhe pse drogat nė kėtė broshurė pėrshkruhen veēmas, ato shpesh pėrdoren sėbashku.Kjo pėrzierje e drogave mund tė ketė pasoja tė rėnda dhe tė paparashikueshme pėr trupin dhe mendjen e pėrdoruesve.Sė fundmi, duhet thėnė se drogat turbullojnė aftėsinė gjykuese tė pėrdoruesve tė tyre. Kjo do tė thotė se shpesh pėrdoruesit e drogave marrin rreziqe mė tė mėdha, siē ėshtė, pėr shembull, seksi i pambrojtur. Kjo shkakton infeksion me hepatit ose me HIV si edhe me sėmundje tė tjera tė transmetuara seksualisht

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Kanabis

Bongo/Ganja/Grass/Marijuana/Pot/Thai sticks




Ēfarė ėshtė?
Kanabisi ėshtė njė lėndė si duhani, me ngjyrė mes tė gjelbrės dhe kafesė, e cila pėrbėhet nga lulet dhe gjethet e sipėrme tė thara tė bimės sė kėrpit. Rrėshira e kanabisit apo, siē quhet ndryshe, hashashi, ėshtė mbetja e tharė e njė lėnde qė nxirret nga pjesa e sipėrme e lulėzuar e bimės sė kėrpit, e cila kthehet nė pluhur ose presohet nė forma. Vaji i kanabisit ose, siē quhet ndryshe, vaji i hashashit, ėshtė njė lėng i cili nxirret ose nga bima e tharė ose nga rrėshira.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Si merret?
Zakonisht, tė gjitha format e kanabisit merren pėrmes tymosjes, si duhani. Rrėshira dhe vaji i kanabisit mund edhe tė hahen ose tė pihen nė formėn e ēajit.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:04 AM
Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Kanabisi i jep pėrdoruesit njė ndjesi relaksimi dhe kėnaqėsie dhe ndonjėherė I vendos nė njė gjendje euforie. Pėrdoruesi mund tė provojė edhe njė ndjesi mė tė forte tė shqisave tė shikimit, nuhatjes, shijes dhe dėgjimit

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e kanabisit?
Nė periudhėn afatshkurtėr, pėrdoruesit i rritet oreksi dhe pulsi. Pėrdoruesi ka probleme edhe me kryerjen e akteve fizike dhe intelektuale, si pėr shembull e ka tė vėshtirė tė ngasė makinėn apo tė mendojė nė mėnyrė logjike. Nėse merret nė doza tė mėdha, kanabisi mund tė mprehė perceptimin e tingujve dhe tė ngjyrave nga ana e pėrdoruesit, ndėrkohė qė ia bėn tė ngadaltė dhe tė paqartė tė menduarit. Nėse doza ėshtė shumė e madhe, efekti i kanabisit ėshtė i ngjashėm me efektin e drogave haluēinogjene dhe mund tė shkaktojė ankth, panik dhe, madje, episode psikopatike. Pėrdoruesit e rregullt tė kanabisit pėrballen me rrezikun e zhvillimit tė njė varėsie psikologjike deri nė atė masė sa tė humbasin interes nė tė gjitha aktivitetet e tjera si puna apo marrėdhėniet me njerėzit. Studimet e fundit nė Mbretėrinė e Bashkuar kanė treguar se ekziston njė lidhje midis pėrdorimit tė kanabisit dhe rritjes sė skizofrenisė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Rreziqe tė tjera
Tymi i kanabisit pėrmban 50 pėr qind shumė katran se cigaret me pėrmbajtjen mė tė lartė tė katrani, gjė qė i vendos pėrdoruesit nė njė rrezik mė tė madh tė kancerit tė mushkėrive dhe tė sėmundjeve tė tjera tė sistemit tė frymėmarrjes.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Kokaina

Ēfarė ėshtė?
Kokaina ėshtė njė pluhur i bardhė ose ngjyrė qumėshti, i cili vepron si stimulues i fuqishėm. Kokaina nxirret nga gjethet e bimės sė kokės.Gjatė rrugės, mund tė tretet ose tė “pritet” me lėndė tė tjera me qėllim qė tė rritet sasia.Droga “crack” ėshtė njė kokainė e cila ėshtė pėrpunuar mė tej me amoniak ose bikarbonat natriumi (sodė buke) dhe ngjan si flokėza ose kokrriza tė vogla.


Si merret?
Zakonisht, kokaina thithet me hundė ose injektohet, ndėrsa droga “crack” tymoset si duhani.


Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Kokaina i jep pėrdoruesit njė ndjesi gjallėrie shpirtėrore dhe e vendos nė njė gjendje euforie. Gjithashtu, shpesh pėrdoruesi provon njė rritje tė pėrkohshme tė niveleve tė gatishmėrisė nervore dhe tė energjisė dhe njė shtyrje nė kohė tė urisė dhe tė lodhjes.


Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e kokainės?
Efektet afatshkurtra pėrfshijnė humbjen e oreksit, shpejtimin e frymėmarrjes dhe rritjen e temperaturės sė trupit dhe tė rrahjeve tė zemrės. Pėrdoruesit mund tė sillen nė mėnyrė shumė tė ēuditshme dhe tė parregullt dhe, ndonjėherė edhe nė mėnyrė tė dhunshme.Doza tė tepėrta tė kokainės mund tė shkaktojnė edhe konvulsione, krizė epilepsie, hemorragji cerebrale ose mosfunksionim tė zemrės.Pėrdoruesit afatgjatė tė kokainės rrezikojnė tė kenė njė mori problemesh shėndetėsore, disa prej tė cilėve varen nga mėnyra se si e marrin kėtė drogė. Thithja me hundė e kokainės dėmton shumė rėndė indet e hundės; tymosja mund tė shkaktojė probleme tė aparatit tė frymėmarrjes; ndėrsa injeksioni mund tė shkaktojė abscese ose sėmundje infektive. Rreziqe tė tjera, pavarėsisht mėnyrės si merret droga, pėrfshijnė varėsinė e fuqishme psikologjike, kequshqyerjen, rėnien nė peshė, humbjen e orientimit, apatinė dhe njė gjendje qė ngjan me psikozėn pananojake.


Rreziqe tė tjera
Pėrzierja e kokainės me alkoolin ėshtė njė kokteijl i rrezikshėm dhe mund tė rrisė ndjeshėm mundėsinė e vdekjes sė papritur.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Ekstaza

E/Snackies/New Yorkers




Ēfarė ėshtė?
Ekstaza ėshtė njė stimulues psikoaktiv, I cili zakonisht prodhohet nė laboratorė tė paligjshėm. Nė tė vėrtetė, termi “ekstazė” ka evoluar dhe nuk pėrdoret pėr tė quajtur vetėm njė lėndė kimike por nė tė vėrtetė njė gamė lėndėsh tė tilla tė cilat kanė njė efekt tė ngjashėm te pėrdoruesi. Shpesh, ēfarėdo tablete me stemė tani quhet “ekstazė” pavarėsisht pėrbėrjes ės vet kimike.Edhe pse kjo drogė zakonisht shpėrndahet nė formėn e njė tablete, ajo mund tė jetė edhe nė formė pluhuri ose kapsule. Tabletat mund tė kenė forma dhe madhėsi tė ndryshme.


Si merret?
Zakonisht gėlltitet por mund edhe tė thithet me hundė ose tė injektohet.


Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Ekstaza mund tė rrisė nivelet e ndjeshmėrisė tė pėrdoruesve dhe tė shkaktojė njė ndjesi afėrsie me njerėzit qė i rrethojnė. Kjo drogė mund ta bėjė pėrdoruesin mė shoqėrues dhe energjik.


Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e ekstazės?
Nė periudhėn afatshkurtėr, ekstaza mund tė bėjė qė trupi tė mos i pėrfillė sinjalet e problemeve siē janė dehidratimi, vilania dhe rraskapitja dhe mund tė pengojė aftėsinė e trupit pėr tė rregulluar temperaturėn. Pėr mė tepėr, ekstaza mund tė dėmtojė rėndė organe tė tilla si mėlēia dhe veshkat.Ndonjėherė, mund tė shkaktojė edhe konvulsione dhe pushim tė zemrės.Doza tė mėdha tė ekstazės shkaktojnė njė gjendje acarimi, ankthi dhe halucinacionesh tė rėnda.Pėrdorimi afatgjatė i ekstazės mund tė dėmtojė disa pjesė tė caktuara tė trurit, duke shkaktuar kėshtu depresion dhe humbje tė kujtesės.


Rreziqe tė tjera
Tabletat ose pilulat qė shiten pėr ekstazė mund tė pėrmbajnė edhe lėndė tė tjera qė mund tė jenė tė rrezikshme dhe qė mund tė jenė tė ndryshme pėr sa i takon fuqisė dhe pasojave tė tyre

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Heroina

Smack/H/Horse/Junk/Harry/White lady




Ēfarė ėshtė?
Heroina ėshtė njė drogė qė shkakton varėsi dhe qė ka veti kundra dhimbjes dhe e cila prodhohet pėrmes pėrpunimit tė morfinės, njė lėndė natyrore e cila nxirret nga bima e opiumit. Heroina e pastėr ėshtė njė pluhur i bardhė. Heroina e rrugės ėshtė zakonisht e bardhė nė ngjyrė kafe sepse pėrzihet me lėndė tė papastra, ēka do tė thotė qė ēdo dozė ndryshon nga tjetra.


Si merret?
Zakonisht injektohet por mund edhe tė thithet me hundė ose tė tymoset.


Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Heroina mund t’u heqė pėrdoruesve tensionin, ankthin dhe depresionin. Pėrdoruesi ndjehet i shkėputur nga lodhja ose dhimbja emocionale ose fizike. Nė doza tė mėdha, pėrdoruesi mund tė provojė gjendje euforie.

Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e heroinės?
Pasojat afatshkurtra pėrfshijnė zvogėlimin e bebes sė syrit, tė pėrzier, tė vjella, pėrgjumje, paaftėsi pėr t’u pėrqendruar dhe apati.Heroina shkakton varėsi tė madhe fizike dhe psikologjike te pėrdoruesi. Pėrdoruesit rrezikojnė tė zhvillojnė edhe njė shkallė tolerance ndaj kėsaj droge, ēka do tė thotė se me kalimin e kohės u duhet tė marrin doza gjithnjė e mė tė mėdha pėr tė provuar efektin qė dėshirojnė.Pėrdorimi afatgjatė i heroinės ka njė shumėllojshmėri pasojash tė rėnda pėr shėndetin.Mes tė tjerash, mund tė shkaktojė rėnie tė shpejtė nė peshė, kequshqyerje dhe kapsllėk.Heroina mund tė shkaktojė edhe ērregullim tė ciklit mujor te femrat, pėrgjumje dhe apati kronike.Lėnia e menjėhershme e heroinės shkakton simptomat e tėrheqjes nga ky ves, tė cilat mund tė jenė tė rėnda dhe pėrfshijnė ngėrē, diarre, dridhje, panik, sekrecione tė hundės, tė ngjethura dhe djersitje.


Rreziqe tė tjera
Pėrdoruesit rrezikojnė tė marrin mbidozė tė heroinės e cila mund tė shkaktojė gjendje kome dhe vdekje pėr shkak tė bllokimit tė aparatit tė frymėmarrjes.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:05 AM
Haluēinogjenėt


Ēfarė janė?
Haluēinogjenėt, ose drogat psikopatike, janė droga tė cilat ia ndryshojnė gjendjen e ndėrgjegjes pėrdoruesit si edhe shkaktojnė lloje tė ndryshme halucinacionesh.Llojet kryesore tė halucinogjenėve janė dietilamidi i acidit dilisergjik (LSD), fenociklinida (PCP), amfetaminat, meskalina dhe psilocibina.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
LSD

Dietilamidi i acidit dilisergjik

Acid/Hippie
(PCP)



Ēfarė ėshtė?
LSD-ja ėshtė njė drogė gjysmė-sintetike e prodhuar nga acidi lisergjik, i cili gjendet nė njė kėrpudhė qė rritet nė bimėn e thekrės dhe drithėra tė tjera.LSD-ja, e cila zakonisht quhet edhe “acidi”, ėshtė njė prej drogave halucinogjene mė tė fuqishme. Nė rrugė zakonisht shitet nė formėn e katrorėve tė vegjėl prej letre me flluska me kokrra ku brenda pėrmbahet droga, por shitet edhe nė formėn e tabletave, kapsulave si edhe nė formė tė lėngshme. Ėshtė njė lėndė pa ngjyrė dhe pa erė, me njė shije paksa tė hidhur.


Si merret?
Zakonisht gėlltitet.


Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Nėse merret LSD, ajo shkakton ndryshime tė forta nė mendime, humor dhe shqisa, krahas ndjenjave tė afėrsisė dhe shoqėrimit.Megjithatė, efektet e sakta tė LSD-sė ndryshojnė nė varėsi tė gjendjes mendore tė pėrdoruesit dhe mjedisit ku merret kjo drogė.


Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e LSD-sė?
Nė periudhėn afatshkurtėr, LSD-ja shkakton zhgėnjim dhe perceptime tė shtrembėruara.Ndryshon sensi i thellėsisė dhe kohės I pėrdoruesit, ndėrsa bėhen mė tė mprehta ngjyrat, tingujt dhe prekja.Disa pėrdorues tė LSD-sė provojnė mendime dhe ndjenja tė forta dhe tė frikshme si pėr shembull frika se mos humbasin kontrollin, frika nga ēmenduria dhe vdekja dhe dėshpėrim.Pasojat fizike janė tė vogla nė krahasim me pasojat psikologjike dhe emocionale. Nė tė pėrfshihet zmadhimi i bebes sė syrit, shpeshtimi i rrahjeve tė zemrės dhe rritja e tensionit tė gjakut, humbja e oreksit, pagjumėsia, thatėsirė nė gojė dhe tė dridhura.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Metamfetamina

Crack meth/Ice/Crystal meth/Tik/Shabu/Yaba




Ēfarė ėshtė?
Metamfetamina bėn pjesė nė atė grup drogash qė quhen stimulues tė llojit tė amfetaminės (ATS). Ėshtė drogė sintetike e cila zakonisht prodhohet nė laboratorė tė paligjshėm.Metamfetamina ėshtė nė formėn e pluhurit, tė tabletave ose kristaleve qė ngjajnė me copėza qelqi tė thyer.


Si merret?
Mund tė gėlltitet, tė thithet me hundė, tė tymoset ose tė injektohet.


Ēfarė ndikimi ka te pėrdoruesi?
Metamfetamina stimulon njė ndjesi mirėqenieje fizike dhe mendore, si edhe njė valė euforie dhe gjendje tė gėzueshme shpirtėrore. Pėrdoruesi provon njė rritje tė pėrkohshme tė energjisė, e cila e bėn pėrdoruesin tė mendojė se mund t’i kryejė mė mira aktet fizike ose intelektuale.Pėrdoruesi ndjen edhe njė shtyrje nė kohė tė urisė dhe tė lodhjes.


Cilat janė rreziqet qė lidhen me pėrdorimin e metamfetaminės?
Nė periudhėn afatshkurtėr, pėrdoruesit humbasin oreksin dhe fillojnė tė marrin frymė mė shpejt. Mund t’u shpeshtohen rrahjet e zemrės dhe mund t’u rritet tensioni i gjakut si edhe mund t’u rritet temperatura e trupit dhe tė djersijnė. Nė doza tė mėdha, pėrdoruesit mund tė ndjehen tė paqetė dhe tė acaruar dhe mund tė provojnė goditje paniku.Doza tė tepėrta tė metamfetaminės mund tė shkaktojnė edhe konvulsione dhe vdekje pėr shkak tė mosfunksionimit tė aparatit tė frymėmarrjes, hemorragji cerebrale ose mosfunksionim tė zemrės.Pėrdorimi afatgjatė i metamfetamnės mund tė shkaktojnė kequshqyerje, rėnie nė peshė dhe zhvillim tė varėsisė psikologjike.Kur ndėrpritet pėrdorimi i metamfetaminės, pėrdoruesi fle pėr njė kohė tė gjatė dhe pastaj zakonisht bie nė depresion.


Rreziqe tė tjera
Ndonjėherė, metamfetamina bėhet shkak pėr sjellje agresive, tė dhunshme dhe shumė tė pazakontė te pėrdoruesit.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Kujdesi pėr pacientėt me diabet tė tipit 2
Shumė mjekė u rekomandojnė pacinetėve me diabet tė tipit 2 qė ta masin vetė nivelin e sheqerit nė gjak. Por studimet e fundit tregojnė se njė gjė e tillė mund t’i sjellė pacientit mė shumė dėme sesa tė dobi. Tashmė ėshtė bėrė e zakonėshme qė njerėzit me diabet tė tipit 1, ta masin vetė nivelin e sheqerit nė gjak dhe tė marrin vetė insulinė sipas nevojės, por shumė pacientė vuajnė nga Diabet i tipit 2 qė zhvillohet mė vonė nė jetė. Shėrbimet e shėndetit shpenzojnė miliona dollarė pėr t’i mėsuar diabetikėt se si tė kujdesen pėr veten. Por gjatė njė studimi, mjekėt vėzhguan 184 pacientė tė diagnostikuar me Diabet tė tipit 2. Pas njė kursi me kėshilla, 50 pėrqind tė pacientėve iu dhanė aparate pėr matjen e nivelit tė sheqerit nė gjak, ndėrsa pacientėve tė tjerė iu tha t’a kontrollonin nivelin e sheqerit nė klinikė. Njė vit mė vonė, u vu re se pacientėt qė e masnin vetė nivelin e sheqerit ndjeheshin nė ankth e mė tė shqetėsuar. Ata ishin tė zhgėnjyer e tė pakėnaqur me kėtė disiplinė tė imponuar. Studimi rekomandon qė mjekėt tė cilėt kujdesen pėr pacientėt me diabet tė tipit 2 nuk duhet t’i shtyjnė pacientėt tė bėhen mbikqyrės tė vetes.
Ilaēet kundėr migrenės shkak pėr dhimbje kronike
Shumė njerėz qė vuajnė nga migrena pėrdorin barna kundėr dhimbjeve. Shkencėtarėt thonė se kura kundėr migrenės mund tė jetė mė e keqe sesa sėmundja. Ndėr ilaēet qė pėrfshihen pėr trajtimin e dhimbjeve tė kokės qė shkaktohen nga migrena janė buta-bital dhe oxy-codone. Por njė studim i kohėve tė fundit tregon se pėrdorimi i shpeshtė i ilaēeve kundėr dhimbjeve mund ta bėjnė migrenėn kronike. Mjekėt pranė kolegjit mjekėsor Albert Ajnshtajn morrėn nė shqyrtim 24 persona qė vuanin nga dhimbje tė kokės. Gjatė studimit kėtė pacientė u pyetėn se ēfarė ilaēesh mernin kundėr kėtyre dhimbjeve. Ata qė merrnin ilaēe kundėr dhimbjeve tė kokės tė paktėn 8 herė nė muaj kishin dy herė mė shumė gjasa qė brenda njė viti kėto dhimbje tė bėheshin kronike. Gjithashtu, mjekėt vunė re se pacientėt qė merrnin ilaēe josteroidale kundėr migrenės si pėrshembull aspirin, advil e motrin, nuk ndodheshin nė rrezik tė madh pėr t’u prekur nga migrena kronike.
Bie niveli i veprimtarive fizike tek vajzat
Edhe pse me arritje tė shumta nė fushėn e sportit, vajzat duket se nuk bėjnė ushtrime tė mjaftueshme fizike. Rezultatet e kėtij studimi tė kryer nga ekspertė pranė universitetit tė Minesotės kanė krijuar shqetėsime. Autorėt e studimit thonė se vajzat janė mė pak tė prirura pėr t’u marrė me fizkulturė nė krahasim me djemtė. Gjithashtu ato janė mė tė prirura tė mos i vazhdojnė rregullisht kėto ushtrime. Veprimtaritė atletike u sjellin vajzave shumė tė mira pėrfshi, vetbesimin, mundėsi mė tė shumta shoqėrore dhe rezultate mė tė mira akademike, krahas formės sė tyre mė tė mirė fizike. Por pėrse kjo rėnie nė veprimtaritė fizike tė vajzave? Autorėt e studimit vėnė nė dukje njė numėr arsyesh si pėrshembull, pakėnaqėsinė ndaj pamjes sė jashtėme, punėn e dobėt tė trajnerėve, si dhe rolin e shtypit i cili shpesh e lidh imazhin e femrės me atė tė seksit. Gjithashtu, si djemtė qė nuk shkėlqejnė nė sport, vajzat qė nuk japin rezultate tė mira qė nė fillim, lihen mėnjėanė nga trajnerėt tė cilėt parapėlqejnė atlete mė tė mira. Disa prej rekomandimeve qė ofron studimi pėr zgjidhjen e kėtyre problemeve janė: trajtimi i ēėshtjes sė imazhit tė trupit qė nė shkollė fillore si dhe krijimi i standarteve qė mėsuesit e gjimnastikės dhe trajnerėt e tė rinjėve duhet tė plotėsojnė para se tė lejohen tė merren me kėtė punė. Duke krijuar njė atmosferė mė tė mirė nė kėtė drejtim, vajzat do tė ndjehen mė mirė rreth vetes dhe aftėsive tė tyre.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Tė Heqėsh Dorė Nga Alkooli ėshtė ēėshtje Gjenesh?
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1495.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1495.jpg)
Njė tjetėr copėz i bashkėngjitet mozaikut tė raporteve mes gjeneve dhe sjelljes: njė studim amerikan mbi tė alkoolizuarit nxjerr nė dritė lidhjen qė ekziston mes profilit gjenetik me njė "rrezik tė vogėl" e probabilitet tė madh shėrimi, me programin e psikoterapisė sė "12 hapave" rekomanduar nga "Alkoolistėt Anonimė". Ėshtė njė mėnyrė qė jep rezultat e qė fillon nga karakteristikat psikologjike tė individit, duke u munduar tė orientojė hapin pasardhės mjekėsor, tipike e psikologjisė tradicionale. Kėrkimet e fundit, pėrfshi edhe "Alcohol Research Center", janė publikuar nė numrin e fundit tė revistės "Alcoholism: Clinical & Experimental Research". Varėsia e njė individi ndaj alkoolit ka tė bėjė si me faktorėt gjenetikė ashtu dhe natyrorė. Qė prej disa vitesh, analizat gjenetike kanė treguar njė pėrbėrės tė fortė tė trashėguar nė prirjen e tė pirit (nga 52-64%), me njė shoqėrim domethėnės mes rrezikut tė alkoolizmit dhe ndryshimet e shumta tė ADN-sė, tė cilėsuara si "polimorfizmi i vetėm i bėrthamės" nė brendėsi tė gjenit GABRA2 (kodifikimi i njė klase receptorėsh qė pėrgjysmojnė efektet e GABA, neurotransmetuesi kryesor frenues i trurit). Rezultate tė reja tregojnė se gjenotipi GABRA2 jo vetėm qė modifikon sjelljen e zakonshme nė lidhje me pijen, por ndikon nė suksesin e tipave tė ndryshėm tė psikoterapisė. Mė parė ato kishin vėrtetuar se njė alel GABRA2 me risk tė lartė ishte i shoqėruar me njė reagim tė pėrcaktuar ndaj alkoolit tek individėt e shėndoshė. Kėshtu, studiuesi i kėsaj teorie ėshtė munduar tė mbėshtesė hipotezėn se prania e kėtij aleli mund tė parashikojė reagimin ndaj pijes tek alkoolistėt nė trajtim. "Nė kėtė mėnyrė, bėmė njė tjetėr kėrkim pėr tė identifikuar disa faktorė pėr parashikueshmėrinė e suksesit mjeksor te tė alkoolizuarit nė psikoterapi", shpjegon njėri nga autorėt e studimit.
Metoda kėrkonte analizėn gjenetike tė subjekteve evropiane dhe amerikane qė merrnin pjesė nė projektin MATCH (Multisite Clinical Trial of Alcohol Treatment), njė eksperiment qė vlerėsonte efikasitetin e 3 llojeve tė ndryshme terapish: atė tė sjelljes njohėse; tė forcimit tė arsyes dhe atė tė thjeshtėsisė me 12 hapa (e pėrdorur nga "Alkoolistėt Anonimė"). Alkoolizmi njihet si njė ndėr problemet mė tė rėndė tė shėndetit publik. Ai nuk degradon vetėm individin, por edhe ambientin ku ai jeton, sepse efektet pasqyrohen nė familje, punė dhe rrugė.
Pse e pėrdorim pijen?
Njerėzit pinė, sepse mendojnė se mund tė kalojnė situata tė vėshtira, zhgėnjyese, por edhe tė kėndshme. Alkooli shėrben pėr tė mpirė emocionet dhe pėr tė mbajtur njė distancė nga ndjenjat, vetėdija. Njė person i caktuar nuk e kupton se nga 2-3 gota qė pi ēdo ditė mund tė kthehet nė njė "vartės" tė tij.
Mė poshtė, njė metodė e thjeshtė ju mėson se si tė mos i kaloni limitet: njė dozė e pėrditshme, (rreth 2 gota) e cila nuk duhet tejkaluar nė asnjė rast, gjatė njė periudhe disa mujore, edhe pse nė tė njėjtėn kohė ndėrhyjnė rrethana tė veēanta qė krijojnė interferenca emocionale (probleme nė punė, debate me partnerin/en, martesat, funeralet, pushimet nga puna, rrėmujat, por edhe festat, udhėtimet, ngjarjet e shėnuara etj.). Norma e lejuar parashikon vetėm dy gota dhe pa e tepruar. Vetėm nė kėtė mėnyrė mund tė zbuloni nėse e kontrolloni apo jo nevojėn e tė pirit, apo tė kundėrtėn, nėse alkooli funksionin si rregullator i gjendjeve tuaja emocionale.
Shoqata e "Alkoolistėve Anonimė" (A.A) qė ka lindur nė vitin 1972 nga eksperienca e grupeve ndihmėse amerikane dhe ėshtė e pranishme nė tė gjithė territorin me rreth 450 grupe. Ajo bazohet nė disa rregulla absolute: anonimatin e pjesėmarrėsve, pėrdorimin e njė programi tė vetėdijshėm dhe evolucionin e bazuar nė "teorinė e 12 hapave". Tė gjithė pėrfaqėsuesit e shoqatės janė ish-tė alkoolizuar. Zakonisht, personat takohen njė ose dy herė nė javė nė mbledhje tė "hapura" ku mund tė marrin pjesė tė gjithė njerėzit, pa dallim race, krahine e ideje dhe mbledhje tė "mbyllura" tė rezervuara ekskluzivisht vetėm pėr tė alkoolizuarit. Kėto mbledhje bėjnė tė mundur diskutimin nė grup, ku secili prej pjesėmarrėsve mund tė tregojė vėshtirėsitė qė ndien kur nuk ėshtė nėn varėsinė e alkoolit ose tė flasė pėr vėshtirėsitė e jetės sė pėrditshme. Alkoolistėt e tjerė kanė jetuar situata tė ngjashme dhe mund t'u shpjegojnė se si ta kapėrcejnė kėtė situatė, duke u bazuar nė njė apo mė shumė "hapa" tė programit tė rikuperimit.
Fillimisht duhet tė pranoni faktin se jeni njė i alkoolizuar e t'i hapeni dikujt pėr problemin tuaj (hapi 1), tė reduktoni pijen tė paktėn njė herė nė ditė (hapi 2 dhe 3). Grupi e ndihmon tė alkoolizuarin tė "shkatėrrojė grackėn" ku e ka futur alkooli, tė ketė besim te miqtė e tij tė rinj. Edhe vetė grupi mund tė shihet nga personi i alkoolizuar si "fuqi superiore" kur ai nuk arrin tė gjejė njė zgjidhje. Vazhdimisht, pėrmes njė vetėanalize dhe pėrballje me njė person tė besueshėm, fillon tė qartėsojė dhe tė verifikojė mendimet qė ka pėr veten (hapi 4 dhe 5). Pak nga pak fillon njė proces ndryshimi bazuar nė modifikimin progresiv tė sjelljeve tė veta (hapi 6 dhe 7), mundohet tė rikuperojė marrėdhėniet me tė tjerėt (hapi 8 dhe 9), pėrgatitet tė vėrė nė praktikė stilin e ri tė jetės (hapi 10), thellohet procesi shpirtėror me meditimin dhe lutjen, duke i ushqyer vetes njė ndjenjė se i pėrket kėsaj bote (hapi 11) dhe nė fund fillon tė pėrhapė mesazhin te tė alkoolizuarit e tjerė (hapi 12).
Ėshtė njė program qė mund tė japė rezultate tė mira. Kėto rregulla ndoshta nuk sigurojnė njė mirėqenie absolute, tė paktėn jo menjėherė, por ju mėsojnė se si t'u nėnshtroheni ndryshimeve, tė mėsoni tė jetoni njė emocion tė vėrtetė (dhimbje, ankth, trishtim, por edhe gėzim) pa tentuar ta mpini atė. Disa prej tė alkoolizuarve kanė ndryshime tė menjėhershme qė nė seancėn e parė. Tė tjerė kanė nevojė ta frekuentojnė gjatė grupin, madje edhe kur janė shėruar plotėsisht. Por mos ndoshta ky faktor lidhet me gjenet? Studimet e fundit mbi fenomenin e "elasticitetit" - aftėsia pėr tė pėrballuar situata problematike - na mėsojnė se gjenet nuk janė fat. Edhe pse ekziston njė lidhje e ngushtė mes biologjisė dhe psikologjisė, i alkoolizuari cilido qė tė jetė profili i tij gjenetik mund tė gjejė njė mėnyrė - pėrmes terapisė farmakologjike, psikologjike - pėr t'u rilidhur me jetėn

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Evoluimi I Trupit Tė Njeriut Nė Tė Ardhmen
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1488.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1488.jpg)
Qėllimi i shkencėtarėve dhe studiuesve nuk ėshtė tė ndalojnė plakjen, por tė studiojnė shkaqet qė ēojnė nė rrėnimin progresiv tė organizmit e qė mė pas tė mund t'i luftojnė nė mėnyrėn mė tė mirė tė mundshme.

Kujdes nga femrat! Nėse nė shek. XXI ndryshimet ekonomike dhe shkencore u kanė dhėnė atyre mundėsinė e kontrollit mbi punėn, familjen, lindjen e fėmijėve, nė tė ardhmen ato premtojnė tė bėhen tė pavdekshme. Sot, njė femėr jeton mesatarisht deri nė 80 vjet. Por vitet e fundit tė jetės sė saj, pėrveē plakjes, fillojnė tė errėsohen nga sėmundje tė shumta si: zemra, kockat, kanceri e tė tjera simptoma.
Sot, shkenca premton mė shumė pėr to. "Ndoshta femrat nuk do tė mund tė arrijnė tė fluturojnė si zogj, por do tė mund tė bėjnė shumė gjėra tė tjera", pohon njė profesor nė Universitetin e Nju Jorkut. Ndryshimet pėr tė do tė jenė dramatike e madje, nė njė kohė rekord e shumė tė afėrt. Njė grua qė sot ėshtė nė tė 30-at e saj, do tė mund tė pėrfitojė nga kėrkimet qė po zhvillohen aktualisht. Por pėr zhvillimet e shkencės dhe gjenetikės qė do tė zgjasin jetėn tonė, ka gjithmonė njė ēmim pėr t'u paguar. Njė filozofe e famshme, e cila merret me studimin dhe historinė e evoluimit tė psikologjisė femėrore, beson se femrat do tė pėrballen me pengesa pothuajse tė pakapėrcyeshme, sidomos, kur njė version sintetik i testosteronit, hormonit mashkullor, do tė dalė nė shitje nė farmacitė e tė gjithė botės. Hormoni sintetik, i cili pėr momentin po prodhohet e provohet nė laboratorėt e Amerikės Veriore, do tė pėrdoret nga meshkujt qė tė forcojnė fizikun dhe potencėn e tyre seksuale. "Shumė pak burra do t'i rezistojnė tundimit pėr tė mos e blerė kėtė hormon nė farmaci, sepse do tė dėshirojnė sėrish tė ndiejnė rininė e fuqisė sė tyre dhe tė jenė konkurrentė tė fortė, tė freskėt dhe krijues nė ekonominė e tregut", tregon filozofja. Niveli i testosteronit te meshkujt fillon tė zvogėlohet gradualisht qė kur kėto tė fundit kapėrcejnė tė 20-at. Rėnia e kėtij niveli, i bėn mė shumė tė arsyeshėm dhe mė pak agresivė meshkujt. "Por, nėse ata do tė fryhen ēdo ditė me testosteron, atėherė bota parashikohet tė jetė shumė agresive: njė fuqi e jashtėzakonshme seksuale do t'i bėjė femrat tė ndihen mė tė sulmuara e mė tė vetmuara. Meshkujt, tė udhėhequr nga dėshira seksuale, nuk do tė kėrkojnė mė marrėdhėnie afatgjata. Ato do tė jenė gjithnjė nė kėrkim tė partnereve tė reja, me fuqi tė pashfrytėzuara seksuale. Pra, nė njė farė mėnyre, femrat rrezikojnė specien e tyre. Nuk jemi shumė larg krijimit tė njė gruaje artificiale qė mund tė riprodhojė, ose tė kafshėve, qė mund tė luajė rolin e nėnės ndihmėse, qė mund tė mbajė njė fėmijė nė vendin tonė. Pak nga pak, gjithė procesi i lindjes sė njė fėmije po bėhet aq teknik, saqė as lindja nuk do tė jetė mė privilegj i gruas. Vetėm 10 vjet mė parė do tė qeshja me kėto gjėra dhe do tė thosha se ky ėshtė thjesht njė film fantashkencor. Por, nuk mund tė qesh dot mė me kėto qė po them vetė", vazhdon ajo.
Nė fakt, do tė jetė shumė e vėshtirė tė pėrballesh me zhvillimet e pabesueshme qė na ofron e nesėrmja. Disa gjėra mund tė jenė tė pashmangshme, por pėr sa i pėrket formės sė trupit, tė ardhmen e kemi nė duart tona.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Kanceri
Kanceri i gjoksit, vezores ose trurit, do tė zvogėlohen ndjeshėm nė dekadat e ardhshme. Kėrkimet gjenetike tregojnė se sė afėrmi kanceri i vezoreve do tė zhduket fare, sipas njė terapie tė posaēme. Gjithashtu, po shpiket njė vaksinė qė do tė eliminojė mundėsinė e zhvillimit tė ndonjė tumori nė tru.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:06 AM
Menopauza
Brenda pesė vitesh, studiuesit e hormonit femėror, estrogjenit, do tė jenė nė gjendje tė kontrollojnė dhe eliminojnė gjithė ndryshimet qė shkaktohen nga menopauza nė trupin femėror. Njė doktor profesor i specializuar nė Boston, tregon se shkencėtarėt janė duke prodhuar versionin sintetik tė hormonit estrogjen. Ky lloj hormoni ka edhe njė pėrparėsi ndaj hormonit natyror, pasi ai do tė parandalojė estrogjenin qė tė mbjellė ndonjė tumor nė gjoks, ose nė pjesė tė tjera tė organizmit femėror. Ky hormon do tė pėrmirėsojė gjithashtu nė mėnyrė tė ndjeshme qarkullimin e gjakut, funksionimin e koronareve dhe do tė parandalojė zhvillimin e arteriosklerozės.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Sėmundja e kockave
Poroziteti kockor prek njė nė tri gra, pasi ato kalojnė menopauzėn. Mjekėt tregojnė se dobėsimi i kockave do tė parandalohet nga prodhimi i njė hormoni paratiroi, (qė organizmi ynė e prodhon me pakicė nė mėnyrė natyrore). Shtimi i kėtij hormoni do t'u lejojė grave tė mos pėsojnė asnjė humbje apo dobėsim tė sistemit kockor. Gjithashtu, nė prodhim janė edhe ilaēe tė reja qė parandalojnė sėmundjet tashmė tė njohura si reumatizma dhe artriti.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Depresioni
Femrat vuajnė nga depresioni shumė mė tepėr sesa meshkujt, por sė shpejti ato do tė pėrfitojnė nga prodhimi i ilaēeve tė reja kundėr depresionit. Serotonina ėshtė pėrbėrėsi kryesor i kėtyre ilaēeve. Gjithashtu, njerėzit me njė predispozicion gjenetik pėr tė qenė depresivė do tė kenė njė sistem tė veēantė mbrojtės tė bazuar nė ilaēe. Njė tjetėr zhvillim nė betejėn kundėr depresionit, ērregullimeve nė gjumė ėshtė edhe stimulimi i njė hormoni qė ndikon nė hemisferėn e majtė tė trurit, duke shtuar kėshtu emocionet pozitive dhe duke zvogėluar aktivitetin e hemisferės sė djathtė ku ėshtė edhe baza e ankthit dhe stresit.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Kujtesa
Edhe kjo do tė pėrmirėsohet ndjeshėm. Nė Universitetin e Kalifornisė, aktualisht po testohen disa ilaēe tė veēanta qė do tė parandalojnė rėnien e kujtesės me kalimin e moshės. Kėto testime janė bėrė te njė grup pensionistėsh dhe ėshtė vėnė re se pas marrjes sė kėtyre ilaēeve, kujtesa e tyre mund tė barazohej me atė tė njė 19-vjeēari

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Ēmimi" pėr shėndetin
Ana mė e keqe e kėtij zhvillimi ėshtė kostoja. Ēmimet e ilaēeve qė do tė krijohen nė bazė zhvillimeve mė tė fundit shkencore dhe gjenetike do tė jenė shumė tė larta. Ndonėse nė tė gjithė botėn ekzistojnė organizma qė kontrollojnė ēmimet e produkteve mjekėsore, do tė ekzistojnė sėrish njerėz tė pasur qė do tė paguajnė pėr tė jetuar mė gjatė dhe nė formė tė pėrsosur.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Evoluimi i ilaēeve
Nė vitin 2050, kanceri dhe sėmundjet e zemrės do tė kurohen shumė lehtė dhe shumė rrallė pritet tė ndodhė pėrparimi i kėtyre sėmundjeve. Ndėrsa vaksinat e reja me ADN do tė marrin nėn kontroll edhe pėrparimin e AIDS-it. Ilaēet do tė ndahen sipas specifikave gjenetike, duke shmangur kėshtu efektet anėsore. Jeta njerėzore do tė zgjatet dhe do tė arrijė mesatarisht 93 vjet. Mosha ecėn, jeta zgjatet. Jetėgjatėsia ėshtė arritje e madhe e historisė demografike nė shek. XXI. Jetėgjatėsia e femrave do tė dyfishohet sipas kėrkimeve shkencore dhe do tė arrijė deri nė 120 vjeē. Gjithashtu, edhe nė pėrmasat e formave femėrore do tė ketė njė rritje prej 30%, ndėrsa nė vitin 2050 numri i njerėzve qė kalojnė moshėn 85 vjeē do tė trefishohet krahasuar me kohėn tonė. Si rezultat i kėrkimeve mjekėsore, ushtrimeve fizike dhe ushqimeve tė shėndetshme femrat do tė bėhen mė aktive. Por do tė ketė edhe zhvillime tė dukshme nė pėrpjekjet njerėzore pėr tė ngadalėsuar procesin e plakjes.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
ardhmjaMeqenėse sėmundjet do tė kurohen pothuajse tė gjitha, format mė tė zakonshme tė vdekjes do tė bėhen ose aksidentet ose traumat. Dhuna kundėr grave nė tė gjithė botėn do tė vazhdojė nė mėnyra dhe rrugė mė tė "kompjuterizuara". Por sėrish do tė vazhdojė tė sundojė mbi to dhuna shtėpiake, trafikimi i grave dhe vajzave, si dhe pėrdhunimi i tyre, sidomos gjatė konflikteve tė armatosura. Prishja e familjes dhe shkatėrrimi nė ēift do tė vazhdojė gjatė.
Nė brezat e fundit numri i ndarjeve ėshtė rritur nė mėnyrė alarmante. Deri nė vitin 2008 mė pak se gjysma e popullsisė femėrore do tė martohet, ndėrsa divorci i pret pas njė kohe tė shkurtėr bashkėjetese. Rreziku kryesor pėr femrat nė vitet e ardhshme mbetet vetmia e shkaktuar nga ndarja ose vdekja e partnerit. Vetėm njė e treta e grave nga 25-34 vjeē do tė martohen deri nė vitin 2011, ndėrsa numri i prindėrve beqarė do tė trefishohet, pra fėmijė qė do tė rriten vetėm nga nėna ose babai, por kryesisht nga nėnat.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:07 AM
Lėkura, sytė dhe hunda tek I Posaliduri
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1481.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1481.jpg)
Skuqja e lėkurės. Tek i porsalinduri, por edhe mė tej, shpesh vėrejmė skuqje tė lėkurės tė sė ndenjurave, tė rrėzės sė kofshėve, tė organeve genitale, tė qafės, tė sqetullave, pra nė tė gjithė ato vende ku lėkura formon pala. Pėrgjithėsisht, shkaku i kėsaj skuqjeje ėshtė, higjena e mangėt, aciditeti mė i lartė i urinės dhe i tė dalave jashtė dhe shpesh herė vihet re edhe kur, pėr lehtėsi, fėmija pastrohet vetėm me letra tė lagura. Lėkura duket e skuqur, mė pak apo mė shumė e ndonjėherė ajo tė jep pėrshtypjen e lėkurės sė djegur. Vende vende ajo ėshtė e zhvoshkur, e rrjepur, nė formė luspash tė vogla. Nė gjėndje mė tė avancuara vėrehet edhe lėngėzim i saj. Ē’duhet tė bėjmė?
Rėndėsinė kryesore, nė tė gjithė veprimet qė duhet tė bėjmė, e ka LARJA. Ajo, duhet tė bėhet me fėrkim paksa tė fortė me shtupė, nė mėnyrė qė tė eleminojmė tė gjitha mbeturinat qė mund tė kemi. Madje edhe luspat e lėkurės! Pas larjes, fėmija futet nė njė legen, kovė apo govatė, ku kemi pėrzier ujė me permaganat nė mėnyrė tė tillė qė ngjyra e pėrzierjes tė jetė rozė e ēelėt dhe futim nė tė fėmijėn, tė cilin, e mbajmė pėr rreth 5 minuta. Pas kėsaj, bėjmė lyerjen e zonės sė sėmurė me Pomadė Borike 3% e cila prodhohet nga shumė prej farmacive tona. Kujdes, lyerja duhet tė jetė e imėt, sikurse gratė lyhen kur bėjnė tualetin, e jo trashė, sikur po lyejmė bukėn me gjalpė. Kjo procedurė bėhet shpesh. Mos e lini fėmijėn tė qėndrojė nė urinėn dhe feēen e tij pėr kohė tė gjatė qoftėedhe pse mund tė pėrdorimpampers! Ėshtė e kėshillueshme dhe e rekomandueshme tė mos pėrdorim pudra nė kėto pjesė tė lėkurės!
Pastrimi dhe mjekimi i syve. Pastrimi ėshtė njė proces i domosdoshėm dhe i pėrditshėm, qė realizohet me pėrdorimin: E ujit tė vluar dhe tė vakur apo tretėsirės sė kripės sė gjėllės nė ujė ( solucion fiziollogjik) tė cilin mund ta gjejmė nė ēdo farmaci. Mjekimi: Nė situata tė ndryshme, pėr shkak tė pluhurave, pėrdorimit tė peshqirėve apo tė pecetave tė pa pastėrta, apo sėmundjeve tė ndryshme, sytė e fėmijėve tė porsalindur, por edhe mė tė rritur, mund tė infektohen. Nė kėto raste vėrejmė skuqje tė mukozės sė nėn kapakėe tė syve e prej tyre rrjedhin sekrecione me qelb (sklepat). Fėmijėt kanė dhimbje e djegie tė syve dhe janė tė shqetėsuar. Nė kėto raste para se tė kontaktoni mjekun mund tė veproni vetė duke pėrdorur: ēaj kamomili apo solucion Acidi Borik 3 %. Teknika e veprimit: Nė tė dy rastet, si pėr larjen ashtu edhe pėr mjekimin, teknika ėshtė e njėjtė ndryshon vetėm lėngu, solucioni qė pėrdorim. Lahen mirė duart para se tėveprojmė me fėmijėn. Njomet njė copė pambuk i bollshėm qė tė kapet mirė me katėr gishtrinj. Vendoset dora mbi cepin e jashtėm tė syrit dhe tėrhiqet drejt cepit tė brėndshėm duke e shtypur nga pak nė mėnyrė qė lėngu tė futet brenda kapakėve tė syrit dhe tė marrė me vete tė gjitha papstėrtitė. Ky veprim bėhet 4-5 herė. Po kėshtu vepohet edhe me syrin tjetėr.
Kujdesi pėr hundėt. Tek tė porsalindurit, (pėr shkak tė ndėrtimit anatomik tė tyre, kanalet e kalimit tė ajrit janė shumė tė ngushta) hundėt mund tė bllokohen fare kollaj. Ato mund tė mbufaten, tė zihen nga rrjedhja e sekrecione tė lėngshme e tė tejdukshme apo nga korriēka tė vogla qė formohen nga tharja e kėtyre sekrecioneve. Kėto gjėndje janė shumė tė bezdisshme pėr tė porsalindurin por edhe pėrtej kėsaj moshe. Vėshtierėsia mė e madhe vėrehet nė momentin kur foshnjet flenė apo ku pinė. Kjo vėshtirėsi shpjegohet me papjekurinė e trurit pėr tė komanduar frymėmarrjen me gojė gjatė gjumit dhe gjatė tė pirit. Pėr foshnjet kjo ėshtė pothuajse e pamundur tė realizohet pa u zgjuar apo pa u mbytur. Ē’duhet tė bėjmė: Mjeti i vetėm, i domosdoshėm, i vlefshėm dhe i pa dėmshėm ėshtė tretėsira nė ujė e kripės sė gjellės, (solucioni fiziollogjik 9%◦) pėr tė gjitha veprimet qė do tė na duhet tė bėjmė me hundėn e fėmijės dhe qė mund ta gjejmė nė ēdo farmaci me flakone tė vegjėl me pikatore apo nė formė shishesh qė sprucojnė solucionin: Nė rast mbufatjeje apo rrjedhje sekrecionesh: hedhim nga dy pika solucion nė secilėn vrimė hunde nė kohėn para se ta vemė fėmijėn nė gjumė apo para se ta vemė nė gji. Veē kėtyre momenteve, mund tė hedhim edhe herė tė tjera nė rast se ėshtė e domosdoshme, kur shikojmė se frymėmarrja ėshtė e penguar. Mos kini frikė nga solucioni fiziollogjik. Nė rast korriēkash: Fillimisht bėhet zbutja e tyreme 2-3 pika solucioni fiziollogjik dhe pastaj bėjmė heqjen e tyre me shkopinjza me pambuk nė majė. Duhet bėrė kujdes qė gjatė kohės qė punojmė, tė jemi tė ngadalshėm, tė butė, tė bisedojmė me tė apo t’i kėndojmė. Kjo pėr tė vetmen arėsye se tė gjitha veprimet janė tė bezdisėshme pėr foshnjėn.
Kujdesi pėr veshėt. Tek fėmijėt e porsalindur, por edhe tek tė gjithė fėmijėt e vitit tė parė tė jetės, mund tė kemi mjaft probleme me infeksionin e veshit tė mesėm (otitin akut) Ashtu sikurse edhe tek hundėt, kjo mundėsi e shtuar pėr infeksionin e tyre, vjen si rezultat i ndėrtimit tė tyre anatomik. Ju e dini, ose duhet ta dini, qė veshi lidhet me gojėn me njė tub, nė mėnyrė qė tė sigurohet ajrosja e tij. Tek fėmijėt e vitit tė parė ky tub ka pozicion horizontal, e pas kėsaj moshe ai merr pozicionin vertikal. Si rezultat i kėtij pozicioni favorizohet kalimi i pėshtymės apo mbeturinave ushqimore nga goja nė drejtim tė veshit, sidomos pas kollitjeve apo tėshtitjeve. Me kalimin e kohės kėto mbeturina fillojnė tė dekompozohen dhe tė realizojnė infeksionin e veshit tė mesėm. Nga ana tjetėr pakujdesia gjatė banjave mund tė shkaktojė infeksionin nga jashtė. Kujdes pra gjatė banjės ruani mosfutjen e ujit nė vesh. Ēfarė paraqet njė otit: Dhimbje tė forta, tė papritura, mjaft tė bezdisėshme pėr fėmijėn dhe prindėrit. Ato mund tė jenė pėr kohė tė gjatė, por edhe valė – valė. Shpesh mund tė kemi edhe temperaturė. Infeksioni dallohet kollaj nėse shtypim lehtazi atė sektor qė ne e quajmė tragusi i veshit. Para se tė kontaktoni me mjekun, hidhini fėmijės tuaj 2-3 pika alkool borik 3%, mundėsisht tė vakėt pėr ta qetėsuar atė e pastaj kėrkoni ndihmėn mjekėsore pėr tė vazhduar mė tej trajtimin e duhur. Duke pėrfunduar kujdesin pėr kėto tre organe tė rėndėsishme tė shqisave do tė kėshilloja: Mbani nė kutitė tuaja tė urgjencės:Solucion fiziollogjik, tretėsirė e kripės sė gjellės (1-2 shishka plastike); Solucion Acid Borik 3%- 100 ml; Alkol Borik 3% - 1 shishkė plastike; njė paket me bimėn e kamomilit si dhe njė pako me shkopinj tė pambukėzuar.
Mos hidhni kurrė nė sy, vesh apo hundė Qumėsht gjiri! Pėr syrin dhe veshin, yndyra qė pėrmban qumėshti nuk do tė bėnte gjė tjetėr veē se do tė shtonte grumbullimin e pluhurave e si rezultat do tė vėshtirėsohej e do tė zgjatej mjekimi. Nė rastin e hundės pasojat mund tė ishin edhe mė tė rėnda. Nė teshtitjen e fėmijės, qė fillimisht shoqėrohet me njė thithje tė fortė e tė thellė tė ajrit, mundet qė pikėzat e yndyrės sė qumėshtit tė ngelura nė qimet e hundės, tė thithen bashkė me ajrin e tė pėrfundojnė nė mushkėri. Kjo do tė sjellė me vete atė qė ne e quajmė bronkopneumonia respiratore e, qė do tė na detyrojė tė mjekojmė njė sėmundje tė pa llogaritur fare.
Pyetje - Pėrgjigjet
1 Dr. Ēimi: Fėmija im, 5-6 muajsh, te cilin nuk e kam nxjerrė pothuajse fare jashtė kėto muaj tė dimrit, ka filluar tė mė djersijė gjatė pirjes sė gjirit dhe vetėm nė kokė. Gjithashtu kam vėnė re se po i bien flokėt mbrapa kokės por edhe mė gjėrė. A kam tė bėj, nė kėtė rast, me sėmundjen e kockės sė dobėt?
Rakiti ose sėmundja e kockės sė dobėt.
Ėshtė njė sėmundje e pėrgjithėshme e organizmit por qė shfaqet mė dukshėm nė dėmtimin e kockave dhe qė prek mė shumė fėmijėt e moshės nga 2-3 muaj e deri nė 3 vjeē. Nė kėtė sėmundje, rolin kryesor e ka defiēiti i vitaminės D. Kjo vitaminė sigurohet nėpėrmjet ushqimit (gjiri mbi tė gjitha). Por ajo mund tė prodhohet nga vetė organizmi i fėmijės nė se lėkura bie nė kontakt tė drejtė pėr drejtė me rrezet e diellit e madje edhe vetėm me rrezet e dritės. Roli i vitaminės D lidhet me aftėsitė e saj pėr tė rregulluar shkėmbimin e disa lėndėve nė organizėm. Nė rradhė tė parė ajo bėn tė mundur qė kriprat e kalciumit e tė fosforit tė thithen mė mirė nga zorrėt e fėmijės e tė kalojnė nė gjak. Mė tej, kėto dy kripėra depozitohen nė kocka duke i forcuar ato. Ato ndihmojnė nė punėn mė tė mirė tė muskujve, tė sistemit nervor si dhe tė tė gjithė organeve tė tjera. Ėshtė pikėrisht kjo arėsyeja qė, qė nė fillim rakiti cilėsohet si sėmundje e pėrgjithėshme e organizmit.
Fėmijėt rakitikė kanė disa shfaqje tė rėndėsishme qė duhen njohur nga prindėrit: Shėnjat e para tė sėmundjes janė shumė tė pėrgjithėshme si: paqetėsi, grindje pa shkak tė dukshėm, mungesė gjumi, mungesė oreksi, djersitje sidomos nė kokė tė cilėn e fėrkon pas jastėkut etj. Shenjat e para kockore nisin me njė zbutje tė ndjeshme tė kockave. Kėtė zbutje, qė pėr herė tė parė vėrehet nė kockat e prapme tė kokės, mund ta vėrejmė tė gjithė. Mė vonė, kjo zbutje vėrehet edhe nė kockat e gjoksit, tė duarve e tė kėmbėve. Mė tej, pas moshės 6-7 muajshe, moshė kur fėmija bėntentativat e para pėr tė qėndruar nė kėmbė, vėrehet shtrėmbėrimi i kockave tė kėmbėve nga jashtė nė formė “O”-je, apo nga brėnda nė formė “X”-i. Vonesa e daljes sė dhėmbėve, mund tė jetė shėnjė e sėmundjes. Nė mėnyrė tė veēantė vėrehet ulja e rezistencės sė organizmit tė fėmijėve rakitikė qė shpie nė sėmundjen mė tė shpeshtė tė tyrenga sėmundje tė ndryshme si infeksionet e rrugėve tė frymėmarrjes, tė sistemit tė tretjes, tė veshėve e tė fytit, tė infeksioneve virale e deri nė sėmundje mė tė rėnda.
Tė gjitha kėto shenja, tė marra veē e veē, nuk mund tė na japin tė drejtėn tė vendosim nėse fėmija ynė ka apo nuk ka rakit. Diagnoza vendoset vetėm nga mjeku, i cili pasi bėn bilancin e pėrgjithėshėm vendos dhe fillon parandalimin apo mjekimin nėse janė tė domosdoshme.
A mund ti mbrojmė fėmijėt nga kjo sėmundje? Fare thjeshtė, fare mirė dhe pa asnjė shpenzim. Mos harroni: Ne jemi njė vend mesdhetar me shumė ditė me diell gjatė vitit. Nxjerrja dhe shėtitja e fėmijėve nė diell, por, edhe kur nuk e kemi kėtė, pra nė dritėn natyrale tė ditėve me vranėsira, ēdo ditė qoftė edhe 5 minuta, me kokėn, duart dhe kėmbėt tė zbuluara, atėhere kemi siguruar plotėsisht mundėsinė qė ka organizmi i tyre pėr tė prodhuar vetė vitaminėn D. Kjo vlen, sidomos, edhe pėr stinėn e ftohtė.
Nė shtėpi: Duke e nxjerrė fėmijėn nė dritare, kujdes, jo pas xhamave. Pas xhamave, do ta ngrohnim fėmijėn por nuk do ti jepnim rrezet ultraviolet pėr prodhimin e vitaminės D, sepse kėto rreze nuk e pėrshkojnė xhamin. Mė mirė nė ballkon, duke formuar njė 8, nga dhoma nė ballkon e anasjelltas pėr disa minuta. Rreth pallatit. Njė, dy apo tre xhiro rreth godines ku banoni. Nė shėtitje: Rreth oborrit, nėpėr parqe, lulishte etj. Nė tė gjitha rastet: Kokat duart dhe kėmbėt duhet tė jenė tė zbuluara. Alternoni vazhdimisht hijen dhe diellin. Ushqimi: tė jetė sa mė i plotė, sa mė cilėsor, tė kombinohen mishi-qumėshti-veza-frutat-perimet, mbi tė gjithė ėshtė qumėshti i gjirit.
Nė raste tė veēanta bėhet e domosdoshme mbrojtja e fėmijės nga rakiti apo mjekimi i tij, nėpėrmjet marrjes nga goja e vitaminės D, tė cilėn e vendos mjeku! Edhe nė rastin tuaj, lexuesja ime, unė mendoj se kemi tė bėjmė me shenjat e para tė kėsaj sėmundjeje dhe bėhet e domosdoshme, pėr fėmijėn tuaj, marrja nga goja e vitaminės D dhe shoqėrimi i saj me kalēium.
Pėrshėndetje
Dr. Ēimi
USHQIMI I FĖMIJĖVE
Kosi dhe vlerat ushqyese pėr fėmijėt
Nga Joana Bitri
I njohur qė nė lashtėsi, ky lloj ushqimi (kosi) pėrmban shumė vlera ushqyese tė cilat ndihmojnė shumė organizmin tonė.
Karakteristikat e kosit bėjnė qė ai tė jetė njė ushqim i shėndetshėm dhe me shumė vlera kėshtu ai i pėrshtatet shumė mirė si nėnave ashtu edhe fėmijėve.
Karakteristikat:
Ai pėrmban yndyrna tė cilat asimilohen shumė mirė nga trupi i njeriut, pėr vetė faktin se janė tė pėrbėra nga copėza shumė tė vogla.
Proteinat e tij kanė nė pėrbėrjen e tyre tė gjtha aminoacidet e nevojshme, tė cilat ndihmojnė nė rritjen e imunitetit dhe kėshillohen kundėr infeksioneve.
Kosi nė pėrbėrjen e tij ka kalcium dhe fosfor, tė cilėt janė tė nevojshėm si tek femijėt ashtu edhe tek tė rriturit (pėr tė shmangur osteoporozėn).
Prezenca e kompleksit tė vitaminave B, bėn qė kosi tė luajėnjė rol tė rėndėsishėm gjatė ērregullimeve intestinale.
Prezenca e vitamines PP nė kos mbron organizmin nga shqetėsimet digjestive dhe nervore dhe e ndihmon atė tė mbajė ekuilibėr.
Kosi ėshtė shumė i pasur me kripra minerale, nė mėnyrė tė veēantė me kalcium, kjo karakteristikė e bėn kosin tė jetė njė ushqim shumė i mirė pėr fėmijėt.
Kur kėshillohet pėrdorimi i kosit:
Kosi ėshtė njė ushqim shumė i mirė po tė pėrdoret ēdo ditė dhe sidomos nė rastet e dietave, gripit, infeksioneve, helmimeve (intoksikimeve) etj.
Kosi dhe fėmijėt:
Siē thamė deri tani, kosi ėshtė njė prodhim i fresket dhe i ushqyeshėm duke marre parasysh edhe vlerat e pasura qė ka nė kalcium, fosfor, proteina. Njė pasdreke e mirė, e lehtė, por gjithmonė me shumė vlera ushqyese pėr fėmijėt do tė ishte kosi, por duhet marrė parasysh se po tė kombinohet me fruta apo me drithėra tė ndryshėm ai do tė jetė gjithmonė njė kos special kėshtu qė edhe fėmijėt do tė kėnaqen mė shumė.
Pjata e javes pėr beben tuaj
Peshk (troftė) me kos
(masat janė tė llogaritura pėr njė bebe dhe ky ushqim ėshtė i pėrshtatshėm pėr njė fėmijė 8 (tetė) muajsh e lart)
- 1Fileto tė holle peshku
- 50 gr. Kos
- Gjalp vegjetal (margarine)
- Kripė
Pėrgatitja
Peshku zihet nė njė tenxhere me presion, ndėrkohė qė nė njė enė tjetėr shkrijmė pak gjalpė vegjetal (margarinė) dhe e bashkojmė me kosin duke i lėnė nė zjarr pėr 15 minuta nė mėnyrė qė tė pėrftojmė njė lloj salsė, nė fund i shtojmė pak kripė.
Kur peshku tė jetė gati e ndajmė nė copa dhe e bashkojmė me salsėn. Kėshtu dhe dreka pėr fėmijėn tuaj ėshtė gati.
Ėmbėlsira e Fundjavės
Kek me mollė
- 125gr. margarinė
- 125gr. sheqer
- 2 kokrra vezė
- 1 filxhan (kafeje) qumėsht
- 250gr. miell
- 2 kokrra mollė
- sodė buke
Pėrgatitja
Sheqeri pėrzihet me margarinėn dhe pasi tė kemi pėrftuar njė masė kremoze i shtojmė dy kokrrat e vezėve gjithmonė duke e pėrzier. Masės sė pėrftuar i shtojme miellin sė bashku me sodėn e bukės dhe nė fund fare i shtojmė qumėshtin, i cili duhet tė jetė pak i vakėt. Ndėrkohė duhet tė kemi gati tė prera nė feta tė holla dhe pa lėkurė mollėt tė cilat do tė vendosen mbi brumin e pėrgatitur qė tashmė e kemi shtrirė nė tavė.
Keku vendoset nė furrė tė nxehtė pėr 40 minuta.
* masa pėrfundimtare nuk duhet tė jetė e fortė, por as e lėngshme.
Ju bėftė mirė!
MJEKU DHE LABORATORI
Shėnjuesit tumoralė
Nga Admir Nake / Mjek laboratori
Fjala kancer pėrdoret pėr tė pėrshkruar njė gjendje qė pėrhapet duke shkatėrruar indet e organizmit. Njė nga postulatet e kancerit eshte se ai fillon pa shkak dhe nuk i shėrben asnjė qėllimi. Kanceri nėnkupton tumorin malinj.
Tumori beninj kryesisht nuk ka karakteristike, rritjen progressive dhe infiltrimin, ėshtė me kufij te qartė, dhe ndalon zmadhimin.
Nėse nje kancer lejohet te rritet pa u kontrolluar, dhe pa ndėrhyrje terapeutike (me barna) apo kirurgjikale, kjo mund te jetė fatale deri dhe vdekjeprurėse pėr organizmin.
Diagnoza e hershme dhe pėrmirėsimi i kurave trajtuese ka zgjatur dhe ka pėrmirėsuar cilesinė e jetės tek tė sėmurėt kancerozė. Diferenca kryesore midis njė qelize normale dhe njė kanceroze ėshtė qe kontrolli i rritjes ka humbur tek qeliza tumorale.
Transformimi kanceroz ėshtė i lidhur me ndryshimin e shprehjes sė gjeneve, qė mund tė ndryshojė prodhimin e hormoneve, enzimave, receptoreve, proteinave dhe metaboliteve te tjera, qė ēlirohen nė sistemin e qarkullimit tė gjakut, nė varėsi dhe pėrshtatje tė situatave tė ndryshme (p.sh.: “agresionit kanceroz”) qė pėrjeton organizmi ynė. Kėto substanca, nėse maten, ndihmojnė mjaft nė a- diagnozėn e hershme, b- gjykimin pėr shkallėn e zhvillimit tė kancerit, c-mėnyrėn dhe ecurinė e trajtimit.
Ky grup substancash, qė shpesh janė tregues i agresivitetit dhe rritjes tumorale, quhen (tumor marker) markues tumorale-shenjues tumorale.
Karakteristikat e nje shenjuesi tumoralideal.
1. Specifiteti pėr kancerin- Substanca duhet tė prodhohet vetėm nga tumori. Kushtet beninje nuk mund tė japin rritje, dhe ky shenjues tumoral gjendet nė gjurmė, dmth, nė sasi tė papėrfillshme nė organizmat e popullatave normale. Pėr tė qenė ideal njė tumor marker duhet tė gjendet vetėm nė njė tip tumori.
2. Sensitiviteti pėr kancerin- qė do tė thotė njė rritjeje tė lehtė tė masės tumorale, i pėrgjigjet njė rritje e madhe e vlerės sė shenjuesit tumoral.
3. Vlera ematur sasiore e shenjuesit tumoralėshtė nė pėrputhje me shtrirjen e tumorit.(Sa mė e madhe vlera, aq mė e madhe madhėsia apo dhe shtrirja e tumorit)
4. Analizae shenjuesit tumoral duhet tė jetė e lehtė pėr t’u realizuar. (i matshėm, i kapshėm pėr mundėsitė diagnostike)
Shenjues tumoral ideal nuk ka. Por shenjues tumorale me pėrdorime tė dobishme janė tė shumtė. (PSA, CEA, CA 125, CA19-9, CA 15-3 etj.)
ROLI I SHENJUESVE TUMORALE
Shenjuesit tumoralė, kanė perdorim te kufizuar nė diagnozė.
Testet e monitorimit pėr kanceret janė nė rradhė tė parė ekzaminimi fizik, manifestimet klinike tė sėmundjes, siē mund tė jenė, hemorragjia, dhimbja e pandėrprerė etj. Asnjė tumor marker, nuk rekomandohet tė matet tek njė popullatė pa shenja dyshuese. Nė njė popullatė me rrisk, ose me disa sėmundje, tumor marker-i mund tė ndihmojė ose vendosė diagnozėn.
Pėrdorimi parėsor i itumor-markerave ėshte monitorimi i mjekimit tek pacienti, tė cilit i ėshtė vendosur diagnoza. Por, siē u tha.disa shenjues tumoralėmund tėpėrdoren pėr tė ndihmuar nė vendosjen e diagnozės.
Marre nga : Gazeta Shekulli

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
Terapia Me Qeliza Embrionale Tė Tė Rriturve Kuron Disa Sėmundje
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1479.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1479.jpg)
Terapia e qelizave embrionale tek tė rriturit ka qenė e suksesshme nė kurimin e rasteve tė leuēemisė dhe lloje tė tjera kanceri pėr vite me radhė. Kjo ėshtė realizuar nė formėn e transplantimit tė palcės kurrizore. Njė studim i ri i botuar nė Revistėn e Shoqatės Amerikane tė Mjekėsisė, arrin nė pėrfundimin se mjekimi me qelizat embrionale tė tė rriturve, ka qenė e efektshme edhe tek pacientėt me sėmundje tė sistemit imunitar dhe tė zemrės.
Mjekėt e Universitetit Northwestern studjuan tė dhėnat mjekėsore tė rreth 2 mijė e 500 pacientėve, tė cilėt i qenė nėnshtruar transplantimit tė qelizave embrionale tė tė rriturve. Ata arritėn nė pėrfundimin se ky mjekim ēoi nė lehtėsimin e problemeve nė sistemin imunitar, tek disa pacientė, si diabeti dhe skleroza e shumfishtė. Doktor Richard Burt drejtoi studimin: "Ky ėshtė njė kurim tėrėsisht i ri kėtyre sėmundjeve. Nė vend tė ndėrhyrjes kirurgjikale, apo ilaēeve, mund tė pėrdoret edhe mjekimi me qeliza, pėr tė cilin disa studime kanė treguar se ka qenė i efektshėm tek pacientėt."
Qelizat embrionale tė tė rriturve merren nga gjaku dhe nga palca kurrizore. Ato janė tipi i vetėm i qelizave embrionale, qė tani po pėrdoren pėr kurimin e sėmundjeve tek njerėzit. Ngaqė nė kėtė rast nuk ėshtė i nevojshėm shkatėrrimi i embrioneve njerėzore, pėrdorimi i qelizave embrionale tė tė rriturve nuk bie ndesh me debatet mbi etikėn e shfrytėzimit tė embrioneve tė gjalla pėr kėrkime shkencore.
Berri Graund u diagnostikua me sklerozė tė shumėfishtė nė vitin 1995. Ai filloi tė humbte ndjeshmėrinė nė kėmbėn e majtė dhe kishte filluar tė humbte edhe shikimin, kur u regjistrua pėr njė provė klinike nė vitin 2003. Pas 10 ditė mjekimi me kimioterapi pėr shkatėrrimin e qelizave tė dėmtuara tė sistemit imunitar, mjekėt i pėrdorėn qelizat e vetė Barrit, pėr rindėrtimin e sistemit tė tij imunitar. "Unė nuk kam mė simptoma tė sklerozės sė shumėfishtė dhe nuk kurohem pėr kėtė sėmundje, nuk marr injeksione pėr kėtė," - thotė ai.
Nuk ėshtė e qartė se sa do tė zgjasė lehtėsimi i simptomave, por Goodi thotė se ai ėshtė provė e gjallė se transplantimi i qelizave embrionale funksionon mirė. "Kam 5 vjet qė bėj njė jetė tė mirė. Nėse nuk do t’i isha nėnshtruar trasnplantimit, ndoshta sot do tė isha nė karrigen e invalidit", - thotė ai.
Studimi i Dr. Burtit dhe kolegėve tė tij, po ashtu arriti nė pėrfundimin, se se pacientėt qė u mjekuan me terapinė e qelizave embrionale pas goditjes nė zemėr, patėn pėrmirėsime nė funksionimin e zemrės.
[FONT='Times New Roman','serif']Studjuesit thonė se shumė sėmundje mund tė gjejnė mjekim nga pėrdorimi

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
Terapia Me Qeliza Embrionale Tė Tė Rriturve Kuron Disa Sėmundje
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1479.jpg
Terapia e qelizave embrionale tek tė rriturit ka qenė e suksesshme nė kurimin e rasteve tė leuēemisė dhe lloje tė tjera kanceri pėr vite me radhė. Kjo ėshtė realizuar nė formėn e transplantimit tė palcės kurrizore. Njė studim i ri i botuar nė Revistėn e Shoqatės Amerikane tė Mjekėsisė, arrin nė pėrfundimin se mjekimi me qelizat embrionale tė tė rriturve, ka qenė e efektshme edhe tek pacientėt me sėmundje tė sistemit imunitar dhe tė zemrės.

Mjekėt e Universitetit Northwestern studjuan tė dhėnat mjekėsore tė rreth 2 mijė e 500 pacientėve, tė cilėt i qenė nėnshtruar transplantimit tė qelizave embrionale tė tė rriturve. Ata arritėn nė pėrfundimin se ky mjekim ēoi nė lehtėsimin e problemeve nė sistemin imunitar, tek disa pacientė, si diabeti dhe skleroza e shumfishtė. Doktor Richard Burt drejtoi studimin: "Ky ėshtė njė kurim tėrėsisht i ri kėtyre sėmundjeve. Nė vend tė ndėrhyrjes kirurgjikale, apo ilaēeve, mund tė pėrdoret edhe mjekimi me qeliza, pėr tė cilin disa studime kanė treguar se ka qenė i efektshėm tek pacientėt."

Qelizat embrionale tė tė rriturve merren nga gjaku dhe nga palca kurrizore. Ato janė tipi i vetėm i qelizave embrionale, qė tani po pėrdoren pėr kurimin e sėmundjeve tek njerėzit. Ngaqė nė kėtė rast nuk ėshtė i nevojshėm shkatėrrimi i embrioneve njerėzore, pėrdorimi i qelizave embrionale tė tė rriturve nuk bie ndesh me debatet mbi etikėn e shfrytėzimit tė embrioneve tė gjalla pėr kėrkime shkencore.

Berri Graund u diagnostikua me sklerozė tė shumėfishtė nė vitin 1995. Ai filloi tė humbte ndjeshmėrinė nė kėmbėn e majtė dhe kishte filluar tė humbte edhe shikimin, kur u regjistrua pėr njė provė klinike nė vitin 2003. Pas 10 ditė mjekimi me kimioterapi pėr shkatėrrimin e qelizave tė dėmtuara tė sistemit imunitar, mjekėt i pėrdorėn qelizat e vetė Barrit, pėr rindėrtimin e sistemit tė tij imunitar. "Unė nuk kam mė simptoma tė sklerozės sė shumėfishtė dhe nuk kurohem pėr kėtė sėmundje, nuk marr injeksione pėr kėtė," - thotė ai.

Nuk ėshtė e qartė se sa do tė zgjasė lehtėsimi i simptomave, por Goodi thotė se ai ėshtė provė e gjallė se transplantimi i qelizave embrionale funksionon mirė. "Kam 5 vjet qė bėj njė jetė tė mirė. Nėse nuk do t’i isha nėnshtruar trasnplantimit, ndoshta sot do tė isha nė karrigen e invalidit", - thotė ai.

Studimi i Dr. Burtit dhe kolegėve tė tij, po ashtu arriti nė pėrfundimin, se se pacientėt qė u mjekuan me terapinė e qelizave embrionale pas goditjes nė zemėr, patėn pėrmirėsime nė funksionimin e zemrės.

Studjuesit thonė se shumė sėmundje mund tė gjejnė mjekim nga pėrdorimi i qelizave embrionale i tė rriuturve, por nevojiten mė tepėr studime pėr kėtė ēėshtje.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
300 kėshilla mjekėsore pėr tė gjitha sėmundjet
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1475.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1475.jpg)
“Tė kemi shėndetin” themi shpeshherė kur pėrballemi me probleme tė vogla a tė mėdha nė jetėn e pėrditshme. Se shėndeti fizik e mendor janė ato ēka e bėjnė tė plotė trupin e njeriut e vetė jetėn. Sigurisht, sėmundjet mund tė kurohen nė spitale e klinika mjekėsore, por, nėse do ishte e mundur, parandalimi ėshtė rruga mė e sigurt pėr njė jetė tė gjatė e tė shėndetshme. Por dhe nė ato raste kur dikush ėshtė prekur nga njė sėmundje e caktuar, ekzistojnė procedura tė thjeshta qė mund tė ndiqen nė kushtet e shtėpisė, tė cilat ndihmojnė nė mos pėrkeqėsimin e gjendjes.

Ēelėsi ėshtė gjithnjė tek informacioni.Specialistėt e shėndetėsisė kanė deklaruar se 35 pėr qind e sėmundjeve nė trupin e njeriut shfaqen nga mungesa e njohurive. Jo pak herė ėshtė vėrtetuar se janė vetė njerėzit ata qė e dėmtojnė kolesterolin, qė krijojnė probleme me mushkėritė, qė acarojnė funksionimin e mėlēisė apo qė nuk kujdesen aq sa duhet pėr mirėqenien organike. Pikėrisht pėr kėtė arsye, gazeta “Tirana Observer” boton nė suplementin e sotėm plot 300 kėshilla mjekėsore pėr tė gjitha sėmundjet nė organizmin e njeriut. Nė shumė raste kėshillat vlejnė pėr tė evituar shfaqjen e njė sėmundjeje tė caktuar dhe nė raste tė tjera pėr ta kuruar atė.
Kėshtu ju mund tė lexoni brenda nėntė faqeve rekomandime tė mjekėve pėr sėmundjet kardiake, ato tė veshkave, mėlēisė, stomakut, barkut, pankreasit, infeksionet e syve, tė veshėve, tė lėkurės, obezitetin, variēet, kėshilla pėr kancerin dhe evitimin e tij. Nuk mungojnė as kėshillat pėr nėnat qė lindin fėmijė prematurė, si t’i ushqejnė tė vegjlit ė tyre me qumėsht gjiri, pėr menopauzėn, njė ndėr problemet mė tė shqetėsuese tė grave, e shumė tė tjera si kėto. Kėshillat e pėrmbledhura nė numrin e sotėm lidhen kryesisht me mėnyrėn tonė tė tė ushqyerit, si duhet tė jetė ajo, si dhe me zakonet e pėrditshmėrisė qė njė njeri nuk duhet t’i harrojė asnjėherė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
ZEMRA

Si tė luftoni sėmundjet kardiake
1-Pakėsoni ushqimet me yndyrė, shtoni perimet dhe frutat e freskėta nė dietėn tuaj.
2-Bėni ēdo ditė tė paktėn 30 minuta ecje.
3-Bėni ēdo ditė tė paktėn 15 minuta ushtrime.
4-Konsumoni njė gotė verė tė kuqe nė ditė.
5-Evitoni, alkoolin, duhanin.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
Kolesteroli
Kėshilla pėr tė ulur kolesterolin

6-Pėr tė ulur pėrqindjen e lartė tė kolesterolit nuk duhet tė pini cigare dhe nėse pini, mundoheni ta ulni numrin e tyre deri sa ta ndaloni krejtėsisht.
7-Merruni me ushtrime fizike nė mėnyrė tė rregullt. Mbani njė peshė ideale (pesha ideale ėshtė ajo qė keni pasur kur keni qenė 25 vjeē).
8- Favorizoni mė tepėr konsumin e peshkut se sa tė mishit.
9-Pėrdorni mė shumė vajin e ullirit se sa gjalpin nė pėrgatitjen e vakteve.
10-Kujdes me ėmbėlsirat e ndryshme, sepse bėhen gjithnjė me shumė vezė, po ashtu duhet tė largoni nga ushqimet tuaja gjalpin, djathin, sallamet e ndryshme.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:08 AM
OBEZITETI
Si tė mposhtini mbipeshėn

11- Duhet tė lėvizni duke caktuar kohė pėr aktivitete ēdo ditė.
12- Zgjidhni ushqimin cilėsor, duke i dhėnė organizmit gjithēka pėr tė cilėn ai ka nevojė.
13- Yndyrat dhe sheqernat kanė shije tė mirė dhe ju nevojitet njė
masė e caktuar e tyre ēdo ditė.
14- Balanconi dietėn tuaj, tė gjitha ushqimet mund t’i vendosim nė dietė tė shėndetshme.
15- Planifikoni njė meny tė shumėllojshme gjatė ditės.
16- Planifikoni tė kaloni 5-10 minuta relaks ēdo mėngjes.
17- Mundohuni tė jeni korrektė me ushqimin, hani nga tė gjitha
llojet, por me kufi.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
ANEMIA
Ēfarė duhet tė konsumojnė anemikėt

18-Anemikėt duhet tė konsumojnė fruta me vitaminė C.
19-Anemikėt duhet tė konsumojnė spinaq dhe barėra jeshile.
20-Fiku, shalqiu dhe luleshtrydhja, efikase pėr t’u trajtuar.
21-Anemikėt duhet tė pinė 150 gram lėng karotash nė ditė.
22-Ēajin, kakaon dhe kafen duhet t’i marrin tri orė pėrpara se tė hanė, pasi ndryshe vėshtirėson tretjen.
23-Pacientėt duhet tė pinė ēdo ditė 150 ml lėng tė rrepės sė kuqe, para buke.
24-Kėshillohet tė konsumohet sa mė shpesh domatja.
25-Tė sėmurėt duhet tė marrin gjithashtu, ēdo ditė 10-15 fruta tė mandarinės pėr njė kohė prej 20-25 ditė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
REUMATIZMA
Si ta kurojmė reumatizmėm

26-Bėni dy herė nė javė ushtime gjimnastikore tė lehta.
27-Merrni here pas herė (njė herė nė dy ose tre muaj) tableta multivitaminė.
28-Jetoni nė ambiente qė nuk janė tė ftohta.
29-Bėni plazh ēdo vit dhe e rėndėsishme ėshtė qė tė shtriheni nė rėrėn e mėngjesit dhe pasdites.
30-Pini sa mė shumė ēarja me bimė jeshile.
31-Pėrdorni ujė mineral.
32-Hani sa mė shumė fruta me vitaminė C dhe A.
33-Sa herė qė ndjeheni tė lodhur pėrdorni paracetamol ose medikamente tė tjera me pėrmbajtje paracetamoli.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
SPONDILIATROZA
Si tė evitojmė dhimbjet

34-Ēdo mėngjes duhet tė bėni tė paktėn 15 minuta ushtrime pėr muskujt e qafės.
35-Duhet tė bėni nė darkė dush me temperaturė mesatare.
36-Duhet tė evitoni stresin dhe dėgjimin e televizorit me zė tė lartė.
37-Pirja e ēajrave tė ndryshėm, veēanėrisht me mente, bėn mirė pėr sėmundjen.
38- Ecja, shėtitjet pasditeve ndihmojnė pėr njė gjumė mė tė mirė.
39-Zgjedhja e dyshekut, e jastėkut duhet tė jetė e kujdesshme, nė mėnyrė qė ato tė pėrshtaten me masėn e qafės.
40-Kurimi i sėmundjes ka pėr bazė kortizonin.
41-Pėr tė hequr dhimbjen nuk duhet tė pini asnjėherė paracetamol dhe aspirina.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
SINOZITI
Kėshilla pėr sėmundjen

42-Evitoni diellin nė pikun e vapės.
43-Mbani gjithmonė syze edhe nė dimėr, edhe nė verė
44-Pėrdorni sa mė shumė ushqime me fibra.
45-Nė rast se ju fillojnė dhimbje ėshtė mirė qė tė konsumoni menjėherė kafe.
46-Evitoni zhurmat e larta, tė magnetofonit, televizorit.
47-Pėr t’u qetėsuar, qėndroni nė qetėsi tė plotė dhe nė njė ambient tė mbyllur, dhe nė errėsirė pėr tė paktėn 30 minuta.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
MIGRENA
Kėshilla pėr tė evituar dhimbjen:

48-Kontrolloni tensionin ēdo ditė, pasi luhatjet e tij janė shkak pėr shfaqjen e krizave tė migrenės.
49-Kuroni dhimbjet e dhėmbėve, dhimbjet e syve, sinozitet apo bllokimin e hundėve, pasi ato bėhen shkak pėr migrenė kronike edhe pas kėtyre sėmundjeve.
50-Evitoni zemėrimin, emocionet e forta, shokimet, ēlironi tensionet, ēlirohuni nga streset.
51-Evitoni mbilodhjen, ndryshimin e rutinės, ērregullimet e gjumit, ērregullimet seksuale.
52-Mos qėndroni nė vende me zhurmė tė lartė, nė ambiente me drita tė zbehta si dhe ambiente me lagėshtirė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
DIABETI
Ushqimet qė duhet tė konsumojnė pacientėt:

53-Pacientėt me diabet duhet tė kontrollojnė peshėn.
54- Duhet tė kufizojnė sheqernat e rafinuara.
55- Duhet tė rrisin sasinė e fibrės nė dietė.
56- Yndyrat duhet tė jenė vajra me njė lidhje dyfishe.
57- Duhet t’i shtojnė dietės sė tyre arra.
58- Efikase edhe bajamet.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
PANKREASI
Kėshilla pėr tė mos u dėmtuar pankreasi:

59-Mospėrdorimi i alkoolit ėshtė kėshilla numėr njė e specialistėve tė shėndetėsisė pėr tė evituar pankreasin.
60-Femrat dėmtohen mė shpesh sesa meshkujt nga sėmundja, pasi stomaku i tyre e ka mė tė vėshtirė tretjen e ushqimeve, pėr kėtė arsye atyre u kėshillohet tė pėrdorin sa mė pak kripė, yndyrna.
61-Pėr tė luftuar sėmundjen e pankreasit kėshillohet njė jetė sa mė e qetė, pa strese dhe ērregullime nervore.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
VESHKAT
Si tė evitoni sėmundjet e veshkave:

62-Evitoni kripėn e tepėrt.
62-Pini sa mė shumė lėngje.
64-Konsumoni ēaj nga trėndafili i egėr.
65-Konsumoni lėng kumbulle.
66-Pini mė shumė se 1 litėr e gjysmė ujė mineral nė ditė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
MUSHKĖRITĖ
Si tė ndihmoni mushkėritė:

67-Pėrdorni sa mė shumė produkte me mish.
68-Shėtisni tė paktėn 1 orė nė ditė nė njė pyll tė mbushur me pemė dhe nė ajėr tė pastėr.
69-Mos pėrdorni duhan.
70-Mos jetoni apo flini nė njė dhomė me duhanpirės.
71-Pėrdorni sa mė shumė lėngje dhe supėra.
72-Ēdo ditė duhet tė konsumoni njė gotė verė, preferohet e kuqe.
73-Peshku dhe nėnproduktet e tij janė shumė efikase pėr “mirėqenien” e mėlēive

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
GURĖT NĖ TĖMTH
Si tė luftoni shfaqjen e gurėve nė tėmth:

74- Duhet tė konsumoni ēaj rigoni.
75- Pėr kurimin e sėmundjes, pėrveē bimės shėrbejnė edhe gjethet e thara nė hije.
76- Pėrdoreni erėza nė ushqime. Pėrveē shijes sė mirė, parandalojnė sėmundjet.
77- Pėrdorni sa mė pak ushqime tė skuqura dhe kripė.
78- Pini sa mė shumė lėngje dhe ujė natyral.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:09 AM
KRIZAT E BARKUT
Evitoni dhimbjet e barkut me:

79-Pėrdorni ushqime tė pasura me hekur.
80-Mish, peshk, shpretkė.
81-Vezė, perime, fruta.
82-Fruta qė pėrmbajnė vitaminė C etj.
83-Kafe, ēaj, kakao apo edhe lėngje tė tjera, qė pėrmbajnė kafeinė, duhet t’i marrin dy orė para ose pas ushqimit.
84-Hurmat janė tepėr efikase pėr tė trajtuar dhimbjet e barkut.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
MĖLĒIA
Ushqimet qė kurojnė dhe dėmtojnė mėlēinė:

85-Pėrdorimi i 20-40 gramėve alkool nė ditė dėmton mėlēinė.
86-Mosha ėshtė njė ndėr faktorėt kryesorė tė dėmtimit tė mėlēisė, pasi sa mė e vogėl qė tė jetė mosha e konsumatorėve tė alkoolit aq mė tė rėnda janė dėmtimet.
87-Predispozicioni gjenetik ėshtė njė ndėr faktorėt kryesorė tė shfaqjes sė sėmundjes.
88-Kėshillohet konsumimi i produkteve tė mishit.
89-Kėshillohet pėrdorimi i rrepave tė kuq, lakrės sė kuqe dhe broklės.
90-Kėshillohet tė mos pihen shumė kafe gjatė ditės, tė mos konsumohet birra dhe lėngjet me gaz.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
DIETA DHE SHĖNDETI

Si tė mbash oreksin nėn kontroll:

91- Edhe pse frutat e thata nuk pėrmbajnė yndyrė dhe kalori, ėshtė mirė t’i konsumosh.
92- Buka bėn pjesė tek karbohidratet tė cilat janė njė burim shumė i rėndėsishėm energjie pėr organizmin.
93- Gjatė ditės duhet tė konsumohen tre vaktet kryesore: Mėngjesi, dreka dhe darka, dhe dy deri nė tre vakte tė ndėrmjetme: Paradite, pasdite.
94- Dietat e shpejta nuk janė zgjidhja e duhur pėr t’u dobėsuar.
95- Ėshtė e shėndetshme tė pėrzihen karbohidratet me proteinat.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
HIPERTENSIONI
Rregulla pėr tė mos nxitur sėmundjen:

96-Stresi krijon njė dominante nė sistemin nervor, e cila shton prodhimin e adesteronit nė veshka, e pėr pasojė ēon nė ngushtimin e enėve tė gjakut dhe shfaqjen e hipertensionit.
97-Personat me hipertension duhet tė kenė kujdes gjatė dimrit, pėr shkak tė sė ftohtit, por dhe luhatjeve tė theksuara tė temperaturave.
98-I ftohti ngushton enėt e gjakut dhe rrit tensionin.
99-Prandaj kėtyre pacientėve u rekomandohet tė jenė korrekt nė marrjen e ilaēeve dhe tė kenė kujdes me menynė dhe stilin e jetės.
100-Tė sėmurėt duhet tė eliminojnė daljet nė ditėt shumė tė ftohta, tė dalin vetėm gjatė orėve tė ngrohta dhe tė vishen mirė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
BRONKITI KRONIK
Si tė mbani larg vetes sėmundjen:

101-Evitoni jetesėn nė ambiente tė lagėshta.
102-Evitoni jetesėn nė ambiente me duhanpirės.
103-Evitoni jetesėn nė qytete tė ndotura.
104-Mos qėndroni pėr shumė kohė nė dush, as nė dimėr e as nė verė.
105-Bėni masazhe me vaj ulliri dhe raki nė tė gjithė trupin.
106-Frekuentoni sa mė shumė plazhin dhe ambientet me diell.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
TIROIDJA
Ushqimet qė i bėjnė keq tiroides:

107-Personat me tiroide nuk duhet tė konsumojnė lakrėn e bardhė. 108-Nuk duhet tė konsumojnė fasulet.
109-Nuk duhet tė konsumojnė gėshtenjat.
110-Nė rast se personat kanė mungesė jodi, nė kėtė rast kripa duhet tė ruhet nga lagėshtira dhe kontakti me dritėn.
111-Nė rast se personat e kanė me tepri jodin, atėherė duhen zbatuar konsultat e mjekėve nė mėnyrė qė sėmundja tė mos kthehet kronike

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
ALERGJIA
Si tė evitojmė alergjitė

112-Alergjikėt duhet tė mos konsumojnė kikirikėt, qumėshtin, vezėt, grurin, sojėn.
113-Nuk duhet tė konsumojnė ato ushqime me pėrbėrje vajore si arrat dhe bajamet.
114- Edhe nė rastet kur bėhet fjalė pėr puthje, kėshillohet qė partnerėt tė lajnė dhėmbėt dhe fytyrėn nėse ata kanė ngrėnė njė ushqim qė shkakton alergji tek partnerėt.
115-Mos pėrdorni nė rroba detergjentė aromatikė.
116-Qėndroni larg vendeve tė lulėzuara gjatė stinės sė pranverės dhe vjeshtės.
117- Mos pėrdorni facoletė, letra higjienike apo letra duarsh me pėrmbajte aromatike

GjeniHacker
30-06-2008, 04:10 AM
TURBEKULOZI
Kėshilla pėr parandalimin e tuberkulozit

118-Ėshtė e kėshillueshme njė ajrosje e vazhdueshme si dhe filtrim i ajrit.
119- Ėshtė mirė qė tė dilet vazhdimisht pėr tė marrė ajėr tė pastėr nė zonat qė nuk kanė ndotje tė ajrit.
120-Po ashtu edhe nė shtėpinė tuaj nuk duhet tė hyjė ajėr i papastėr, ndaj duhet tė merrni masa pėr ta filtruar atė.
121-Nėse njė person mendohet se ka qenė nė kontakt me njė person tjetėr qė ėshtė me tuberkuloz, duhet t’i jepet menjėherė antibiotiku parandalues.
122-Po ashtu personat e infektuar duhet tė qėndrojnė nė vende tė izoluara dhe tė marrin kurė tė menjėhershme.
123-Secili duhet t’i kushtojė rėndėsi mbrojtjes personale. Nėse e dini qė do tė jeni nė kontakt me njė person qė ėshtė i infektuar me tuberkuloz, duhet tė vishni njė respirator personal, si dhe duhet tė jeni sa mė shumė higjienikė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
MAJASELLI
Kėshilla pėr personat qė kanė probleme nė zorrė

124-Nė tė gjitha rastet me majasėll kėshillohet qė tė pėrdoren krundet e grurit nė supė apo nė gjellė, tri herė nė ditė.
125-Krundet nuk duhet tė pėrvėlohen, por tė hidhen atėherė kur serviret ushqimi nė tryezėn e ngrėnies.
126-Krundet e grurit duhet tė zėvendėsojnė mėlmesat e tjera qė janė shumė tė dėmshme pėr hemorroidet. Mėlmesa me pėrbėrje tė barishteve natyrore qė pėrgatitet e bluar, ka hekur dhe e pėrmirėson shėndetin e tė sėmurėve.
127-Pėrdorimi i kėsaj mėlmese krijon lirimin e kapsllėkut.
128-Mėlmesa e tillė nuk duhet tė pėrvėlohet, por tė qitet nė supė apo nė gjellė ashtu e “gjallė” tė pėrzihet dhe tė hahet.
129-Ngrėnia e njė molle tė ėmbėl para ushqimit liron zbrazjen e zorrėve.
130-Ata qė kanė probleme nė zorrė duhet tė pinė rregullisht tri herė nė ditė nga njė gotė lėng molle para ushqimit.
131-Kundėr mbylljes kronike tė zorrės sė trashė (pėr rregullimin e jashtėqitjes), ndihmojnė gjethet e pelinit.
132-Ndihmues janė edhe lėvoret e dardhės si dhe kamomili, i cili mund tė pihet nė vend tė ujit.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
KANCERI I GJIRIT
Kėshilla pėr tė shmangur kancerin nė gji

134- Bėni vizita mjekėsore sa herė ndjeni shqetėsime, por edhe kur e ndjeni veten mirė.
135- Bėni njė jetė tė shėndetshme, bini nė peshė, nėse jeni
mbipeshė.
136-Pėrpiquni tė minimizoni stresin.
137-Mundohuni tė keni njė aktivitet seksual tė rregullt.
138-Ushqehuni duke ndjekur njė dietė tė caktuar.
139- Hani ushqime qė janė tė pasura me vitaminė A, E dhe C, p.sh., karota, spinaq, kajsi dhe agrume.
140-Mos harroni se lindja e fėmijės dhe ushqimi me gji
janė shumė tė rėndėsishme pėr shėndetin e gjirit tuaj.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
KANCERI I PROSTATES
Kėshilla pėr dietėn qė parandalon kancerin e prostatės

141- Hudhrat janė parandaluese tė mira pėr organizmin mashkullor nga ky lloj tumori.
142- Qepėt, merita e ėshtė e pėrbėrėsve qė shkaktojnė dhe erėn e rėndė.
143- Djathi vegjetarian mund tė eliminojė rrezikun e pėrhapjes sė tumorit.
144- Peshku, vitaminat e tij kanė njė rol tė rėndėsishėm nė mbrojtjen e organizmit.
145- Arrat, sipas specialistėve, kanė vitaminė D.
146- Domatet janė tepėr tė rėndėsishme pėr konsum tė pėrditshėm, parandalojnė kancerin e prostatės.
147- Drithėrat e ndryshme, tė cilat kanė nė pėrbėrjen e tyre selen.
148- Mishi, edhe nė tė gjendet seleni, por ėshtė e rekomandueshme tė mos ekzagjerohet me pėrdorimin e tij.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
KANCERI NĖ STOMAK
Si tė evitoni kancerin nė stomak

149- Pėrdorni sa mė shumė fruta dhe perime
150-Evitoni nitratin dhe potasiumin. Kėta pėrbėrės nitrogjen njihen se janė shumė tė dėmshėm dhe japin mė shumė mundėsi zhvillimit tė kancerit tė stomakut. Gjenden mė sė shumti nė mish, sallam, salēiēe.
151- Limitoni duhanin, ushqimet qė pėrmbajnė djegės si dhe qė janė shumė tė kripėsuara.
152-Nė vendet qė tymoset shumė dhe qė preferojnė ushqimet mė shumė kripė ėshtė vėrtetuar se kanė njė nivel mė tė lartė tė pre****e nga kjo sėmundje.
153- Limitoni konsumimin e alkoolit. Alkooli mund tė shkaktojė ndryshime nė qelizat dhe mund tė ēojė drejt kancerit.
154- Limitoni mishin e kuq. Konsumimi i sasive tė mėdha tė mishit tė kuq, sidomos nėse ėshtė i skuqur, rrit mundėsinė pėr zhvillimin e kancerit tė stomakut.
155- Vizitohuni tek mjeku nėse keni simptoma tė ulcerės, si dhimbja e stomakut, djegia apo tė vjellat.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
KANCERI I LEKURĖS
Kėshilla pėr tė shmangur rrezikun

156- Eliminoni sa mė shumė ekspozimin e rrezeve ultra vjollcė, sidomos nė orėt mė tė nxehta tė ditės.
157- Evitoni djegiet nga dielli.
158- Pėrdorini kapele pėr tė mbrojtur fytyrėn e cila ėshtė e ekspozuar si nė verė edhe nė dimėr nga dielli.
159- Pėrdorni veshje dhe rroba mbrojtėse (mėngė tė gjata, pantallona tė gjata) kur e dini qė do tė qėndroni shumė nė diell.
160- Pėrdorini aparatura qė u ndihmojnė tė nxiheni (rrezet artificiale) qė bllokojnė si rrezet UVA dhe ato UVB.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:11 AM
ASTMA
Si tė luftoni astmėn

161-Kėshillohet tė pihen sa mė shumė ēajra me pėrzierje bimore, tė nxehtė, pasi ato ndihmojnė nė largimin e kollės.
162-Duhet tė shmanget pirja e cigares pėr sa kohė qė tė sėmurėt kanė kollė, pirja e pėrkeqėson mė tepėr shėndetin.
163-Kėshillohet uji me mjaltė dhe limon, ndihmon nė zbutjen e fytit.
164-Kėshillohet mbajtja pranė e 1 gote uji, lehtėson kollėn, nėse kollitesh gjatė natės.
165-Kėshillohet tė mos pėrdoren ushqime, si vezė, qumėsht qė
shkaktojnė astmė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
Kėmbėt
Kėshilla pėr infeksionet nė kėmbė

167-Mos i mbani kėmbėt nė kėpucė mė shumė se tri orė.
168-Trajtoji ēdo ditė me ujė tė ngrohtė, brenda sė cilės duhet tė keni hedhur vaj bajame ose rozmarinė.
169- Gjatė verės ėshtė mirė qė pėrdorni vetėm shapka ose sandale, nė mėnyrė qė kėmbėt tė ajrosen sa mė shumė.
170-Burrat janė mė problematikė nė sėmundjet e gishtave tė kėmbėve.
171-Morthi, ėshtė sėmundje qė u krijohet zakonisht atyre njerėzve qė i veshin ēorapet e lagura ose nuk u djersinė kėmbėt.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
PAGJUMĖSIA
Kėshilla pėr tė stimuluar gjumin:

172. Ushtrimet ju ndihmojnė qė tė flini, por evitoni ushtrimet e shkurta para se tė shkoni nė shtrat.
173. Njė dush i ngrohtė para se tė shkoni nė shtrat do t’u vinte shumė nė ndihmė.
174. Evitoni konsumimin e pijeve qė pėrmbajnė kafeinė (kafe, kakao dhe koka kola), sidomos natėn vonė.
175. Seksi para se tė jetė koha pėr gjumė mund tė jetė njė mėnyrė pėr tė pėrafruar gjumin tuaj. Meshkujt mund tė flenė pas seksit, ndėrkohė qė femrat mund tė mbeten shumė energjike.
176. Lexoni njė libėr derisa tė ndiheni tė pėrgjumur. Nėse nuk jeni nė gjendje tė flini, ēohuni pėrsėri.
177-Uluni dėgjoni pak muzikė ose vazhdoni tė lexoni derisa tė kalojė gjysmė ore. Atėherė gjumi me siguri qė nuk do “t’u bėjė naze”.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
ZBOKTHI
Kėshilla pėr tė luftuar zbokthin:

178- Mos e hidh shampon drejtpėrdrejtė
tek flokėt, por hidheni nė pėllėmbėn e dorės pėrpara se tė lani flokėt. Kėshtu nuk acarohet tabani i flokėve.
179-Pėrpiqu tė mos pėrdorėsh solucione qė pėrmbajnė alkool pėr flokėt pasi ai than lėkurėn.
180-Pėrpiqu t’i shmangesh stresit dhe tė flesh gjumė tė rregullt, pasi pagjumėsia dhe stresi shtojnė zbokthin.
181-Nė rastin kur zbokthi ėshtė nė sasi tė vogla, mund tė pėrdorni rregullisht njė shampo tė zakonshme kundėr zbokthit, sa herė qė lani flokėt.
182-Kur zbokthi ėshtė nė sasi mesatare, duhet pėrdorur ēdo dy ditė njė shampo e veēantė qė pėrmban lėndė qė mbysin kėpurdhat.
184-Kur zbokthi ėshtė nė sasi shqetėsuese, ėshtė nevoja e pėrdorimit tė njė mjeti efektiv siē janė shampoja “Fungoral” apo trajtuesi i zbokthit “Gentinor”.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
AKNET
Pėr tė luftuar puērrat nė fytyrė:

185-Mos ndėrhyni me duar nė puērra ose pika tė zeza, sepse janė shenja inflamacioni. Shtypja ėshtė e rrezikshme nėse ndėrhyrja bėhet nė mėnyrė tė gabuar. Kjo lloj traume nuk bėn tjetėr veēse pėrkeqėson gjendjen e lėkurės.
186-Trajtoni fytyrėn me produkte cilėsore, me pėrbėrės organikė si: Kamomil, kamfor, kalendula, etj.
187-Pėrdorni fruta e ushqime tė freskėta.
188-Merrni vitamina A, C, E.
189-Mos pėrdorni sapunė kundėr yndyrės. Nė kėto raste gjėndrat reagojnė duke prodhuar yndyrė nė sasi.
190-Pėrdorni drithėra, vaj ulliri, kos, fruta, perime, prodhime deti.
191-Pini shumė ujė (pa gaz). Ėshtė mėnyra mė e mirė pėr tė hidratuar lėkurėn.
192-Kujdes nga flokėt e gjatė. Nė kushtet e njė higjiene tė keqe ato mund tė jenė bartės bakteriesh dhe nė kontakt me lėkurėn keqėsojnė gjendjen e saj duke stimuluar infeksionet.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
VESHET
Si tė luftoni infeksionin e veshėve:

193-Trajtimi fillimisht i infeksionit konsiston nė pastrimin apo bėrjen lavazh tė kanalit tė veshit dhe kjo ndihmon nė heqjen dhe shpėrndarjen e grumbullit tė infeksionit tė mbledhur nė zona tė caktuara.
194-Mė pas nėpėrmjet njė fitili, deri nė mesin e veshit, arrihet qė tė shpėrndahet i gjithė pezmatimi i mbledhur.
195-Njėkohėsisht duhet bėrė edhe trajtimi mjekėsor nė tė cilin hidhen antibiotikėt nė vesh pėr tė trajtuar dhe kuruar zonėn nė tė cilėn mė parė ishte mbledhur pezmatimi dhe qė kishin ēuar nė ėnjtjen e veshit.
196-Ėshtė e rėndėsishme qė tė shmanget marrja e ilaēeve qetėsuese vetė nė farmaci, pa rekomandim, sepse ato nuk ndikojnė nė pėrmirėsimin e situatės, vetėm sa mund ta rėndojnė dhe mė shumė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
AROMA E KEQE
Kėshilla pėr tė ulur aromėn e pakėndshme tė frymėmarrjes:

197-Pėrdorni gjatė ditės majdanoz tė freskėt.
198-Pėrdorni shpėlarės antibakterial.
199-Duhet tė konsumoni tė paktėn dy herė nė ditė kos tė freskėt.
200-Duhet tė shpėlani gojėn me sodė.
201- Duhet tė pėrdorni vaj mesteje.
201- Tė konsumoni farat e koprės.
202-Tė konsumoni gjatė ditės ēimēakiz me manjolia.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
SYTĖ
Si tė mos i dėmtojmė sytė kur jemi para kompjuterit:

203-Sfondi pėrtej ekranit tė mos jetė asnjėherė krejt i errėt.
204-Tė mos ketė reflekse nė ekran.
205- Kontrasti dhe drita e ekranit tė rregullohen nė vlera mesatare.
206- Ekrani duhet tė jetė rreth 50-60 cm larg syve.
207- Mundėsisht tė pėrdoret filtėr pėr ekranin kundėr reflekseve.
208- Tė shpluhuroset shpesh ekrani.
209- Gjatė punės para kompjuterit ėshtė mirė qė disa herė nė orė tė shkėputet shikimi nga ekrani pėrreth njė minutė.
210- Tė rrotullohen sytė nė ambientin pėrreth ose tė paktėn ēdo njė orė tė bėhet njė pushim prej 15 minutash.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
STRESI
Disa teknika pėr tė shmangur stresin e panevojshėm:

211- Menaxho kohėn. Programimi dhe organizimi i kohės suaj mund t’ju bėjė mė shumė produktivė.
212- Strategjitė pėr tė pėrballuar. Pėrpiqu tė dallosh mėnyrat e sjelljes qė ndikojnė nė stres dhe gjej mėnyrat pėr t’i reduktuar.
213- Krijo njė stil jete. Balanco detyrimet duke i dhuruar vetes kohėn e mjaftueshme pėr t’u qetėsuar. Ushqehu mirė, mos pi duhan dhe limito sa tė mundesh konsumin e alkoolit.
214- Mbaj afėr miq tė mirė: Njerėzit qė kanė njė rrjet tė fortė shoqėror qė i mbėshtet dhe qė janė shumė tė aftė tė pėrballojnė ndryshimet e jetės.
215- Ndrysho mėnyrėn e tė menduarit. Thuaju “stop” mendimeve qė tė shkaktojnė stres.
216-Zgjidhi problemet duke punuar dhe krijo intimitet me orenditė e zyrės apo shtėpisė, qė tė jenė sa mė tė kėndshme pėr syrin

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
LINDJET PARA KOHE
Disa kėshilla pėr kujdesin ndaj fėmijėve prematurė:

217- Mbajtja e temperaturės sė trupit nė shifrat normale.
218- Ushqyerja e kujdesshme sipas mundėsive dhe nevojave tė fėmijės.
219- Ruajtja nga sėmundjet dhe infeksionet.
220- Temperatura e fėmijės duhet ruajtur nė limitin 36-37 gradė.
221- Temperatura e ambientit ku qėndron fėmija duhet 23-25 gradė.
222- Nė stinėt e nxehta temperatura nuk duhet t’i kalojė 27 gradė.
223- Dhoma e fėmijės duhet tė ketė lagėshtirė tė mjaftueshme.
224- Ajri i dhomės ku rri fėmija duhet tė ndėrrohet vazhdimisht.
225- Veshjet dhe mbulesat nuk duhet ta shtrėngojnė fėmijėn.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:12 AM
USHQIMI ME QUMESHT
Kėshilla pėr nėnat qė kanė fėmijėn nė gji:

226- Jepini fėmijės sasinė e nevojshme tė qumėshtit.
227- Jepini fėmijės qumėsht nga tė dy gjiret.
228- Tė vegjlit duhet tė pinė shpesh por pa e tepruar.
229- Gjatė pirjes krijojini foshnjės mundėsi tė pushojė nga pak.
230- Nėna qė ka fėmijėn nė gji duhet tė marrė sa mė shumė lėngje.
231- Ushqimi i nėnės duhet tė sigurojė elementet e nevojshme.
232- Sa mė shumė tė pijė fėmija, aq mė tepėr qumėsht prodhon gjiri.
233- Fėmijės deri nė gjashtė muaj nuk i jepen ushqime jo tė lėngshme.
234- Nėna qė ka fėmijėn nė gji duhet tė shmangė stresin, shqetėsimet

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
GASTRITI
Kėshilla pėr tė evituar:

235-Mos pėrdorni alkool.
236-Mos pėrdorni duhan.
237-Mos pėrdorni nė mėnyrė sistematike aspirina, ibrufen , naporxen etj.
238-Mos pėrdorni nė mėnyrė tė sistematike kortizonė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
RĖNIA E FLOKĖVE
Kujdesi qė duhet tė tregoni pėr tė parandaluar fenomenin:

239-Kontrolloni stresin.
240-Mbani njė dietė tė shėndetshme.
241-Pini tė paktėn 2 kilogramė ujė nė ditė.
242-Konsumoni fruta, perime, me anė tė sė cilave merrni vitaminat, proteinat dhe mineralet e nevojshme.
243-Evitoni sa mė shumė konsumimin e yndyrnave shtazore duke i zėvendėsuar me ato vajore.
244-Evitoni ushqimet e skuqura.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
ULĒERA
Ushqimet qė kurojnė sėmundjen:

245-Banania jo e pjekur. Ajo favorizon shėrimin e ulcerės gastroduodenale tė lehtė.
246-Duhet tė ndiqet njė ushqim i ekuilibruar, i pasur nė zarzavate dhe fruta qė tė kenė vitamina C, e njohur kjo pėr mbrojtjen e mukozės sė stomakut.
247-Nė tė kundėrtėn duhen kufizuar proteinat shtazore dhe dhjamėrat.
248- Mishi, peshku ose veza duhen marre vetėm njė herė nė ditė.
249-Duhet pėrdorur ēaji nga bima e njohur e Bar-Bletės.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
Cerma /Pėrdhesi
Kėshilla pėr tė lehtėsuar dhimbjet e sėmundjes:

250- Kėshillohet pirja sa mė shumė e ujit dhe lėngjeve tė ndryshme pėr tė lehtėsuar nxjerrjen e acidit urik nga trupi.
251-Duhet pasur parasysh se, nėse vuajmė nga sėmundjet e zemrės, duhet tė kėshillohemi me mjekun pėr sasinė e lėngjeve qė konsumojmė.
252-Rėnia nė peshė ėshtė e rėndėsishme pėr tė pakėsuar rrezikun e shfaqjes sė sėmundjes.
253-Sasia e proteinave nė ushqim ndikon nė njė farė mėnyre nė sasinė e acidit urik nė gjak.
254-Por edhe njė dietė koncize nuk mund tė sjellė uljen e acidit urik nė gjak nė tė njėjtėn mėnyrė si mjekimi.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
OSTEOPOROZA
Kėshilla pėr tė luftuar sėmundjen qė nė fėmijėri:

255-Pėr tė luftuar shfaqjen e osteoporozės ėshtė e nevojshme ajo qė hamė. Pėr kėtė duhet tė ndiqet njė dietė ushqyese e balancuar me njė pėrbėrje kalorike, tė pėrshtatshme me nevojat fiziologjike tė individit.
256-Dieta duhet tė pėrmbajė njė gram proteinash pėr ēdo kile tė organizmit tonė.
257-Duhet tė pėrmbajė njė pėrbėrje tė duhur yndyrash dhe karbohidratesh qė nuk duhen tė jenė mė tepėr se 55-60% tė kalorive totale. Po qė duhen marrė ēdo ditė.
258-Po ashtu rekomandohen sasi tė larta kalciumi, potasi, magnezi dhe sasi tė pakta sode.
259-Vitamina D ėshtė nga ana tjetėr njė pėrbėrės i rėndėsishėm pėr asimilimin e kalciumit dhe pėr kėtė duhet marrė me dietė apo me tableta.
260- Pėrveē kėsaj vitaminat: A, C, E, K dhe minerale tė tjera si fosfori, fluori, hekuri, zinku dhe bori janė tė nevojshėm pėr njė metabolizėm normal tė kockave dhe mund tė merren falė njė ushqyerjeje tė larmishme dhe korrekte.
261-Sė fundmi rekomandohet eliminimi i alkoolit, kafeinės dhe pijeve tė gazuara. Kėto tė fundit duket se e rrisin mė shumė riskun pėr fraktura te gratė qė i konsumojnė

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
LEMZA
Kėshilla pėr tė ndaluar lemzėn e shpeshtė:

262-Duhet tė pish ujė ose tė hash njė lugė sheqer sapo tė zėre lemza.
263-Faktori psikologjik arrin tė ndalojė lemzėn si p.sh me anė tė tėrheqjes sė vėmendjes, bėn qė tė ndalojė shtėllunga e ajrit.
264- Ndalesa e frymėmarrjes, pirja e ujit tė ftohtė me gllėnka tė vogla, vendosja nė qafė e njė cope akulli, vendosja e njė borse akulli nė bark, gudulisja e hundės pėr tė provokuar njė teshtimė, marrja e frymės thellė, duke ndjekur njė ritėm tė rregullt janė disa nga mėnyrat e ndalimit tė lemzės.
265- Lemza mund tė zėrė edhe njė fėmijė tė porsalindur dhe mund tė ndalohet duke e marrė nė krah, i mbėshtet kokėn nė shpatull dhe i bie lehtė nė kurriz, nė mėnyrė qė t’ia nxjerrsh ajrin qė ndoshta i ka dilatuar stomakun ose ezofagun.
266-Njė mėnyrė tjetėr ėshtė edhe frymėmarrja dhe nxjerrja nė njė qese letreje. Nė kėtė mėnyrė rritet sasia e CO2 nė organizėm.
267-Mjekėt kryesisht rekomandojnė ngrėnien e njė luge sheqer pa ujė

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
VARIĒET
Kėshilla pėr personat qė vuajnė nga sėmundja:

268- Pėrdorni xhel freskues pėr kėmbėt.
269- Mos mbani kėpucė me taka mė shumė se 4 pond.
270- Mos pėrdorni kėpucė tė sheshta plotėsisht.
271- Pėrdorni produkte bimėsh jeshile me kėrcell.
272- Mos hiqni nga menyja orizin.
273- Pėrdorni vazhdimisht grurin.
274- Mos qėndroni ulur pėr mė shumė se njė orė nė tė njėjtėn pozicion.
275- Mos i mbani kėmbėt e kryqėzuara.
276- Mos mbani pasha tė rėnda.
277- Pėrdorni korse najloni nė mbrėmje.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:13 AM
DHĖMBĖT
Si tė shmangim kariesin dhe infeksionet
278-Duhet tė zgjidhni njė pastė dhėmbėsh cilėsore. Pasi ajo lehtėson lėvizjen e pllakėzave bakteriale dhe ka substanca freskuese dhe kurative.
279- Duhet tė pėrdoret ēdo ditė fija pastruese e dhėmbėve, duhet tė kalohet rreth ēdo dhėmbi nė mėnyrė qė tė pėrshkojė sipėrfaqen e tij.
280- Ushqimi duhet tė jetė i zgjedhur me kujdes.
281-Duhet tė konsumoni ushqime qė kanė karbohidrate.
282- Molla ėshtė njė ndėr frutat mė tė kėshillueshme nga dentisti pėr dhėmbėt, sipas rekomandimeve duhet tė hahen jo mė pak se dy tė tilla nė ditė.
283-Karotat duhet tė pėrdoren ēdo ditė, sipas specialistėve ato bėjnė mirė pėr zmaltin e dhėmbėve.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
KUJTESA/ALZAIMER
Dhjetė kėshilla pėr tė mbajtur nė fortė kujtesės:

284-Lexoni libra. Nė kėtė mėnyrė jo vetėn qė do tė vini trurin nė lėvizje duke imagjinuar periudha tė ndryshme kohore dhe kultura, por do tė keni histori interesante pėr tė treguar.
285-Luani lojėra. Lojėrat janė mėnyra mė e mirė pėr tė sfiduar trurin. Kėshtu fjalėkryqet. Lojėrat elektronike pėrmirėsojnė shpejtėsinė dhe kujtesėn e trurit, pasi tė gjitha mbėshteten tek matematika.
286-Pėrdorini dorėn e kundėrt. Kalojeni ditėn duke bėrė gjėra me dorėn qė nuk e pėrdorni, si dhe mbajeni orėn nė dorėn e kundėrt tė qė kujtoheni pėr tė.
287-Mėsoni numrat e telefonit.
288-Hani edhe pėr trurin tuaj. Kjo do tė thotė se duhet tė pėrqendroheni tek vajrat e peshkut, salmoni, arrat, bajamet dhe vaji i ullirit.
289-Ndahuni nga rutina. Ndryshoni dyqanin ku jeni klient, hani gjėra qė si keni ngrėnė mė parė, frekuentoni lokale qė s’keni qenė mė parė, pasi kjo do ta bėjė trurin tuaj tė zgjohet nga zakoni dhe tė jetė pėrsėri vigjilent.
290-Kaloni nga njė rrugė e ndryshme. Kaloni apo udhėtoni nė rrugė tė ndryshme, kjo e ndihmon trurin tė stėrvisė kujtesėn.
291-Mėsoni njė aftėsi tė re. Nė kėtė mėnyrė kujtesa hyn mė shumė nė punė kur mėsoni gjėra tė reja, qė mė parė si bėnit dot.
292-Bėni lista. Bėrja e listave ju ndihmon qė t’i lidhni artikujt njėri me tjetrin. Nė kėtė mėnyrė ju luani me kujtesėn tuaj, sa herė qė listoni ushqimet, fjalėt, veprimtaritė e ditės.
293-Zgjidh njė mjeshtėri tė re. Gjeni diēka qė ju pėlqen dhe qė nuk kushton shumė. Fotografitė me aparat dixhital, mėsimi i pikturės, mėsimi i njė instrumenti muzikor, mėsimi i stileve tė ndryshme tė gatimit, tė kėrcimit, e bėjnė trurin qė tė jetė nė aktivitet gjatė gjithė kohės.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
MENOPAUZA
Ushqimet dhe dieta qė duhet tė ndiqet gjatė kėsaj periudhe:

294- Pėrdorimi larmi ushqimesh, por qė gjithnjė tė jenė sa mė tė freskėta .
295- Pėrdorni sa mė shumė fruta e zarzavate.
296- Filloni vaktin me sallatė ose me supė me zarzavate.
297- Pakėsoni vaktet me mish (jo mė shumė se 3 herė nė javė) dhe zėvendėsojini ato me ushqime me zarzavate.
298- Ulni pėrdorimin e yndyrnave gjatė pėrgatitjes sė ushqimeve.
299- Pakėsoni sa mė shumė qė tė jetė e mundur pėrdorimin e ėmbėlsirave.
300- Hani fruta, por jo menjėherė pas ngrėnies sė vaktit.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
Dhėmbi i parė i bebit tim
http://www.zemershqiptare.com/index.php?ind=reviews&op=entry_view&iden=1454
Dalja e dhėmbėve ėshtė njė nga shqetėsimet mė tė mėdha. Mėsoni si tė kujdeseni pėr bebin, nga shenjat e para, te pėrdorimi i furēės sė dhėmbėve
Pėr disa, dalja e dhėmbėve ėshtė njė proces i gjatė dhe i dhimbshėm, pėr tė tjerė ėshtė histori qė zgjat njė natė. Dalja e dhėmbėve zakonisht fillon rreth moshės 7 muaj, pėr disa fillon shumė mė shpejt ose mė vonė. Tė parėt dalin dy tė mesit poshtė, mė pas ata tė mesit lart, pastaj dhėmbėt anash tyre, fillimisht poshtė dhe pastaj prapė lart. Plasja e dhėmballės shkakton njė ngjyrė tė mavijosur, por kjo ėshtė normale.



Si mund ta kuptoni ju qė bebit po i dalin dhėmbėt? Nga disa shenja tė veēanta:

Skuqja e fytyrės dhe e mjekrės, ngaqė lėkura laget nga jargėt. Pėr tė parandaluar kėtė, fshijeni shpesh bebin qė lėkura tė mbetet e thatė.

Pak kollė. Pėshtyma e tepėrt shkakton kollė. Mos u shqetėsoni nėse bebi nuk ka ndonjė shenjė tjetėr ftohjeje apo alergjie. Bebi vazhdon tė kollitet, sepse i duket njė lojė me zėrin.

Kafshimi. Bebi kafshon ēdo gjė qė i zė dora, qė nga dora e vet, gjirin, gishtin e ndonjė tė panjohuri, sepse kjo lehtėson dhembjen.

Dhembja. Ka bebe qė kanė mjaft dhembje dhe tė tjerė qė nuk paraqesin asnjė lloj dhembjeje.

Irritimi. Dhembja e vazhdueshme bėn qė bebi tė ndryshojė dhe tė irritohet, ashtu si ēdokush qė vuan nga dhembjet.

Mospranimi i ushqimit. Bebi duket i uritur, por kur fillon tė thithė, dhembja dhe sikleti shtohet, ai shkėputet nga gjiri apo shishja, qė i donte shumė mė parė. Kjo gjė pėrsėritet dhe bebi do tė ushqehet, por mė pas nuk pranon.

Jashtėqitjet e ujshme. Daljet jashtė mė tė holla mund tė shkaktohen nga sasia mė madhe e pėshtymės qė prodhohet dhe gėlltitet. Por, nėse bebi del hollė pėr mė shumė se dy herė, duhet tė konsultoheni me mjekun pediatėr.

Temperatura (37-38 0C) Mjekėt s’e pranojnė, por shpesh dalja e dhėmbėve shoqėrohet me temperaturė, pėr shkak tė pėrskuqjes nė vendin e daljes sė dhėmbit. Konsultohuni me pediatrin, nėse temperatura vazhdon pėr mė shumė se 3 ditė.

Ērregullimet e gjumit. Shpesh, nga dhembja e daljes sė dhėmbėve, fėmijės i trazohet edhe gjumi.

Fryrja e mishrave tė dhėmbėve. Kėshillohen kompresa tė ftohta pėr tė ulur vėshtirėsitė.

Tėrheqin veshėt ose fėrkojnė mollėzat. Shpesh dhembja e dhėmbėve shpėrndahet nė veshė dhe mollėza dhe bebi tėrheq veshėt ose fėrkon mollėzat herė pas here.

Duan tė pėrtypen gjithė kohėn. Duhet t’i jepen banane tė ngrira, akull tė futur nė njė napė, lodra plastike etj. Edhe thjesht njė fėrkim i mishrave me to, e lehtėson dhimbjen. Gjithashtu, edhe njė fetė molle e ftohtė, e mbėshtjellė me njė napė, mund tė ketė efekt qetėsues, nėse e vendosim mbi zonėn e acaruar.



Duan tė pinė lėngje tė ftohta

Duan tė hanė gjėra tė ftohta

Kur asgjė nuk e ul dhembjen, mund tė pėrdorni Paracetamol (Tempra Tylenol). Mos pėrdorni pije alkoolike, se janė njė helm i rrezikshėm pėr bebin. Edhe njė provė e vetme mund tė bėjė qė bebit t’i pėlqejė dhe tė mėsohet me to.





Higjiena e gojės duhet tė fillojė te bebet qė me daljen e dhėmbit tė parė, kur dhėmbi dhe mishrat e dhėmbėve duhet tė pastrohen me njė garzė tė pastėr e tė lagur. Nga fundi i vitit tė parė tė jetės, kur bebi ka rreth 8 dhėmbė nė gojė, ai duhet tė fillojė larjen e dhėmbėve me furēė dhe me pak ujė. Goja e fėmijės pėrmban miliona baktere, duke pėrfshirė edhe streptokokun, i cili ėshtė pėrgjegjės pėr fillimin e krimbjes sė dhėmbėve. Kur njė prind fut nė gojėn e vet lugėn me tė cilėn ai ushqen bebin, rreziku shtohet, sidomos kur edhe vetė prindi ka dhėmbė tė prishur. Pėr kėtė arsye, vizita e parė e fėmijės tek dentisti duhet tė bėhet nė moshėn 12 muaj.



Dieta e ushqyerjes ka gjithashtu njė rėndėsi shumė tė madhe pėr dhėmbėt e fėmijės. Nė studimet e fundit rekomandohet qė qumėshti i gjirit tė jetė ushqimi i vetėm pėr fėmijėt deri nė 6 muaj. Ushqimet e forta mund t’i fillohen fėmijės rreth moshės 6-8 muajsh, zakonisht mbasi fėmijėt tė kenė fituar njė kontroll tė mirė tė kokės dhe qafės. Nė kėtė fazė mund tė fillohet me miell orizi dhe mė vonė me fruta e perime tė shtrydhura. Fėmijėt nuk duhet tė lejohen qė tė pėrdorin pėr njė kohė tė gjatė shishe me thithje. Prirja e lėngjeve tė frutave pėr njė kohė tė gjatė ka tė ngjarė tė shkaktojė krimbje. Jo vetėm prishja e dhėmbėve, por dhe kequshqyerja dhe shtati i shkurtėr janė tė lidhura me pėrdorimin e tepėrt tė tyre. Duhet qė lėngu i frutave t’u jepet nė filxhan (jo nė biberon) dhe tė pihet gjatė ditės, jo para se bebi tė vihet nė gjumė.

Zakoni i gishtit nė gojė

Mbijetesa e fėmijės varet nga aftėsitė pėr tė thithur e jo vetėm kaq, por me anė tė gojės bebi njeh botėn qė nė barkun e nėnės foshnjat thithin gishtin e madh tė dorės dhe ky zakon vazhdon edhe mė pas, kur bebi pėr tė qetėsuar veten (kur ėshtė i lodhur apo i mėrzitur), fut gishtin nė gojė. Nė pėrgjithėsi fėmijėt heqin dorė vetė nga ky zakon rreth moshės 4 vjeē. Po tė vazhdojė ky zakon deri nė kohėn kur dalin dhėmbėt e pėrhershėm, ekziston rreziku qė tė shkaktohen shformime tė qiellzės e tė dhėmbėve. Shkalla e dėmtimit varet nga frekuenca, intensiteti, kohėzgjatja e mbajtjes nė gojė tė gishtit, si dhe pozicioni. Ky zakon mund tė ndikojė gjithashtu dhe nė defekte tė shqiptimit. Frenimi me dhunė i kėtij zakoni mund tė shoqėrohet me probleme nė tė mėsuar, urinimin nė shtrat, apo fillim i zakoneve tė reja nė periudha tė mėvonshme.

Nėse fėmija juaj mban gishtin nė gojė pas moshės 4 vjeē, ndiqni kėshillat e mėposhtme:

Nė vend qė t’i bėrtisni fėmijės kur fut gishtin nė gojė, lavdėrojeni atė kur nuk e mban gishtin nė gojė.

Nxisni fėmijėn qė tė pėrdorė tė dyja duart pėr tė ngjyrosur, pėr tė plotėsuar lojėra formuese apo pėr tė bėrė gjithēka qė mund tė mbajė duart e tij nė aktivitet.

Pėr ditėt qė fėmija nuk e fut gishtin nė gojė duhet t’i jepni diēka qė ai e pėlqen, t’i tregoni njė pėrrallė mė shumė, t’i dhuroni njė libėr.

Nėse fėmija e ka zakon qė ta mbajė gishtin nė gojė natėn, atėherė jepini njė lodėr.

Fėmija duhet tė kujtohet qė ėshtė mirė mos ta fusė gishtin nė gojė. Njė fasho rreth gishtit mund

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
Hajt, Gjumė Tė ėmbėl!
http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1439.jpg (http://www.zemershqiptare.com/mkportal/modules/reviews/images/a_1439.jpg)


Nėse e gjeni veten zgjuar pas disa orėsh gjumė, apo zgjoheni shpesh gjatė natės, ky fenomen quhet “parasomnia” ose “pagjumėsi”, dhe ėshtė shumė mė e pėrhapur se sa njerėzit mendojnė. Njė sondazh i vitit 2005 zbuloi se rreth 75% e njerėzve tė rritur kanė simptoma tė vazhdueshme tė problemeve me gjumin, si edhe me zgjimin disa herė gjatė natės. Kur vjen puna te njė natė e plotė gjumi, shpeshherė ne jemi armiqtė mė tė kėqij tė vetes. Njerėzit mendojnė se pėr shkak se janė tė aftė tė bien nė gjumė, edhe do tė qėndrojnė nė gjumė, edhe pse kanė marrė shumė kafeinė. Por pėr shumė prej nesh fajtori nuk ėshtė ai ekspresi i orės 5 pasdite. Shkaku kryesor i shumė problemeve tė gjumit ėshtė stresi. Ne jemi tė mbingarkuar dhe abuzojmė me aftėsitė e trupit pėr t’u qetėsuar. Sistemi ynė nervor ėshtė ndėrtuar pėr kros tė lehtė, por ne jetojmė nė maratonė stresi. Nėse bie nė shtrat i merakosur, pa dyshim qė do tė zgjohesh nė mes tė natės. Dhe kur kjo ndodh, ashtu si mund ta dini, dita tjetėr ėshtė shumė e lodhshme. Ekspertėt peshojnė gjithēka, nga shtretėrit te jastėkėt mė tė mirė.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
Tė pagjumė! Pėrgatituni tė rrėzoheni...
A ėshtė qyteti juaj grabitės-gjumi? Zbulojeni kėtu!

Natėn e kaluar, 10 milionė meshkuj u ndeshėn pėr vdekje dhe e humbėn betejėn me gjumin e mirė. Sot, punėt e tyre, madje edhe jetėt e tyre janė nė rrezik. Njė brez i ri shkencėtarėsh janė duke pėrjashtuar njohurinė tradicionale rreth parasomnia-s (tė numėrosh yjet? Nuk funksionon. Ata thonė: Ju mund t’ia dilni). Me pak ndryshime tė thjeshta nė rutinė, pak pėrfytyrim, disa lėvizje tė befasishme kundėr-intuitive dhe ndoshta njė rregullim i qėndrimit, njė natė paqėsore gjumi mund tė bėhet e juaja. Kėshilla e tyre mė e mirė: hidheni poshtė pėrkufizimin qė keni pėr njė gjumė tė mirė. Ashtu si tre vakte tė plota nė ditė ia kanė lėnė vendin ngrėnies gjithė ditėn me porcione tė vogla, ajo ēka duket e mirė nė sytė tuaj, ka ndryshuar edhe kėtu. Tė mendosh se ėshtė e nevojshme pėr tė fjetur 8 orė tė plota mund tė jetė areale. Ka prova tė forta se ka njė lloj zgjimi qė ėshtė tejet normal. Edhe historia e mbėshtet. Pėrpara revolucionit industrial, njerėzit bėnin gjumin e parė pėr 3-4 orė, zgjoheshin pėr njė orė ose dy dhe flinin pėr 3-4 orė tė tjera. Edhe po tė zgjohesh pėr 60 ose 90 minuta mund tė jetė pjesė e modelit tė gjumit tė shėndetshėm. Meqenėse jemi tė kushtėzuar tė mendojmė se zgjimi nė mes tė natės ėshtė problem, kur ndodh, na zė paniku. Ky reagim bėn qė truri tė zgjohet edhe mė shumė. Nėse e gjeni veten tė zgjuar nė orėt e para tė gjumit, mjekėt kėshillojnė tė vlerėsoni gjendjen fizike. Keni ndonjė dhembje, ngėrē, apo nevojė pėr tė shkuar nė banjė? Nėse ėshtė kėshtu, kujdesuni pėr to. Nėse nuk keni ndonjė ankesė fizike, atėherė ka mundėsi tė jeni duke pėrjetuar njė fazė normale tė ciklit tė gjumit. Duke ditur kėtė, ju ndihmon tė zėvendėsoni shqetėsimet se do tė jeni i padobishėm pa njė 8-orėsh tė plotė gjumi me mė shumė mendime neutrale.

GjeniHacker
30-06-2008, 04:14 AM
Lexoni mė tej pėr tė qenė gati pėr nė shtrat...
Gati pėr nė shtrat?
Pas njė ditė tė mbushur me aktivitet (ose tė mbushur me shqetėsime), truri ka nevojė pėr pak kohė qė tė pėrtėrihet. Rraskapitja fizike mund t’ju lejojė tė paktėn atė dremitjen e orės sė parė, por mė pas shqetėsimet do tė dalin nė sipėrfaqe dhe do t’ju shkaktojnė tronditje. Si mund ta ftohni mendjen? Kemi nevojė tė mėsojmė tė pėrdorim frenat pėrpara se makina tė hyjė nė garazh. Tė pastrosh kokėn nga mendimet ėshtė ēelėsi pėr njė natė gjumi tė mirė. Thjesht uluni pėr 15 minuta dhe qetėsohuni. Mund tė meditoni, tė luteni apo tė