Herkul
12-08-2007, 01:24 PM
Forca e t?rheqjes ?sht? ajo forc? q? vendos n? Gjith?si.
Forca t?rheq?se midis masave, forca e gravitetit (r?ndes?s), vepron kudo n? Gjith?si. Edhe sistemi yn? planetar ?sht? i rregulluar p?rmes bashk?veprimit t? forcave t? t?rheqjes dhe atyre qend?rik?se (centrifuge) nd?rmjet trupave qiellor?. Gjith?ka gjendet n? nj? baraspeshim t? ujdisur me imt?si.
Masa p?rkul hap?sir?n
Q? me Newton'in (Njutoni) pandehej se forca t?rheq?se midis masave reagon n? ?ast. Por duke ditur se asgj? nuk mund t? jet? m? e shpejt? se shpejt?sia e drit?s u detyruan dijetar?t t? braktisin k?t? lloj p?rfytyrimi. Ata skicuan nj? bot?kuptim t? ri fizik, n? t? cilin nuk jan? m? forcat e t?rheqjes ato q? ndikojn? n? qarkullimin e planet?ve po ku gravitacioni shihet m? tep?r si ve?ori gjeometrike e hap?sir?s.
N?se nj? mas? sillet p?rqark n? Gjith?si, ajo p?rkul hap?sir?n me pranin? e saj - n? t? nj?jt?n m?nyr? si nj? sfer? prej hekuri shtyp p?rposht? nj? cip? t? tendosur llastiku duke b?r? nj? zar q? sillet p?rqark k?saj grope t? mbaj? t? nj?jt?n orbit?. Sipas k?saj teorie, p?rkulja a hap?sir?s, shkaktuar nga Toka, mban H?n?n n? orbit?n e saj.
Pasqyrim i shfytyruar i Gjith?sis?
Albert Einstein (Ajnshtajni) ishte themeluesi k?saj teorie, t? cil?n ai e ka formuluar n? Teorin? e tij t? P?rgjithshme t? Relativitetit. Q? me Eintstein'in dim? se drita i korrespondon mas?s: E = mc?. Ku E ?sht? energjia e trupit, m masa e tij, nd?rsa c ?sht? shpejt?sia e drit?s. K?shtu kur masat t?rhiqen nga masa t? tjera, e nj?jta gj? duhet t? ndodh? edhe me drit?n. Por ?far? do t? thot? kjo p?r pamjet q? marrim nga qielli me yje q? shohim ne ?
Sipas m?nyr?s m? t? fundit t? shikimit t? Gjith?sis?, hap?sira shtremb?rohet n? prani t? masave. K?shtu krijohet nj? zbraz?ti n? *koh?-hap?sir? (A.E.) e cila ndikon edhe n? grimcat e drit?s: ato t?rhiqen nga masa. K?shtu ajo q? ne shohim nuk ?sht? nj? sh?mb?lltyr? e p?rpikt? e materies s? ndritshme, por nj? pasqyrim i shfytyruar i saj.
*Koh?ndjesia(A.E.)
Me bot?kuptimin e ri fizikal duhet t? ndryshojm? edhe p?rfytyrimin ton? mbi koh?n. Koh?ndjesia vetiake ?sht? nj? iluzion i prodhuar nga mendja jon?. Si madh?si fizike, koha ?sht? e mat?shme. Por edhe k?tu ka disa t? papritura. :S
Forca t?rheq?se midis masave, forca e gravitetit (r?ndes?s), vepron kudo n? Gjith?si. Edhe sistemi yn? planetar ?sht? i rregulluar p?rmes bashk?veprimit t? forcave t? t?rheqjes dhe atyre qend?rik?se (centrifuge) nd?rmjet trupave qiellor?. Gjith?ka gjendet n? nj? baraspeshim t? ujdisur me imt?si.
Masa p?rkul hap?sir?n
Q? me Newton'in (Njutoni) pandehej se forca t?rheq?se midis masave reagon n? ?ast. Por duke ditur se asgj? nuk mund t? jet? m? e shpejt? se shpejt?sia e drit?s u detyruan dijetar?t t? braktisin k?t? lloj p?rfytyrimi. Ata skicuan nj? bot?kuptim t? ri fizik, n? t? cilin nuk jan? m? forcat e t?rheqjes ato q? ndikojn? n? qarkullimin e planet?ve po ku gravitacioni shihet m? tep?r si ve?ori gjeometrike e hap?sir?s.
N?se nj? mas? sillet p?rqark n? Gjith?si, ajo p?rkul hap?sir?n me pranin? e saj - n? t? nj?jt?n m?nyr? si nj? sfer? prej hekuri shtyp p?rposht? nj? cip? t? tendosur llastiku duke b?r? nj? zar q? sillet p?rqark k?saj grope t? mbaj? t? nj?jt?n orbit?. Sipas k?saj teorie, p?rkulja a hap?sir?s, shkaktuar nga Toka, mban H?n?n n? orbit?n e saj.
Pasqyrim i shfytyruar i Gjith?sis?
Albert Einstein (Ajnshtajni) ishte themeluesi k?saj teorie, t? cil?n ai e ka formuluar n? Teorin? e tij t? P?rgjithshme t? Relativitetit. Q? me Eintstein'in dim? se drita i korrespondon mas?s: E = mc?. Ku E ?sht? energjia e trupit, m masa e tij, nd?rsa c ?sht? shpejt?sia e drit?s. K?shtu kur masat t?rhiqen nga masa t? tjera, e nj?jta gj? duhet t? ndodh? edhe me drit?n. Por ?far? do t? thot? kjo p?r pamjet q? marrim nga qielli me yje q? shohim ne ?
Sipas m?nyr?s m? t? fundit t? shikimit t? Gjith?sis?, hap?sira shtremb?rohet n? prani t? masave. K?shtu krijohet nj? zbraz?ti n? *koh?-hap?sir? (A.E.) e cila ndikon edhe n? grimcat e drit?s: ato t?rhiqen nga masa. K?shtu ajo q? ne shohim nuk ?sht? nj? sh?mb?lltyr? e p?rpikt? e materies s? ndritshme, por nj? pasqyrim i shfytyruar i saj.
*Koh?ndjesia(A.E.)
Me bot?kuptimin e ri fizikal duhet t? ndryshojm? edhe p?rfytyrimin ton? mbi koh?n. Koh?ndjesia vetiake ?sht? nj? iluzion i prodhuar nga mendja jon?. Si madh?si fizike, koha ?sht? e mat?shme. Por edhe k?tu ka disa t? papritura. :S