PDA

Trego versionin e plotė : Kreu i Agjencis? Nd?rkomb?tare t? Energjis? Atomike n? Phenian


ZeroCool
19-03-2007, 01:59 PM
Kryeinspektori i Kombeve t? Bashkuara p?r energjin? b?rthamore ndodhet n? Koren? e Veriut p?r t? biseduar mbi m?nyrat sesi kjo agjenci mund t? ndihmoj? Phenianin p?r t'i dh?n? fund programit t? tij b?rthamor.

Duke folur me gazetar?t pasi mbrriti sot n? Phenian, Kreu i Agjencis? Nd?rkomb?tare p?r Energjin? B?rthamore, Mohamed ElBaradei, tha se shpreson q? rezultati i vizit?s s? tij dy ditore t? jet? pozitiv.

Zoti ElBaradei do t? p?rpiqet t? krijoj? kushtet p?r kthimin n? Koren? e Veriut t? inspektor?ve t? Agjencis? Nd?rkomb?tare p?r Energjin? B?rthamore, 4 vjet pasi ata u larguan. Inspektor?t do t? verifikojn? n?se Koreja e Veriut ka p?rmbushur zotimin e saj p?r t? mbyllur deri n? mes t? prillit reaktorin e saj b?rthamor n? baz? t? marr?veshjes 6-pal?she, e cila u arrit muajin e kaluar. Si shk?mbim, Phenianit do t'i jepet karburant p?r djegie dhe do t'i b?hen l?shime diplomatike.

ZIGZAKET E MAREDHENIEVE ME KORENE E VERIUT

Koreja e Veriut i d?boi inspektor?t e Agjencis? Nd?rkomb?tare B?rthamore n? dhjetor t? vitit 2002. Tani, m? tep?r se 4 vjet m? pas, inspektor?t pritet t? shkojn? atje p?rs?ri s? shpjeti.

Kthimi i inspektor?ve p?r programin b?rthamor t? Kores? s? Veriut ?sht? nj? element i r?nd?sish?m i marr?veshjes s? 13 shkurtit q? u arrit n? diskutimet 6-pal?she p?r k?t? ??shtje. Marr?veshja i b?n thirrje Phenianit t? ndal? prodhimin dhe p?rpunimin e plutoniumit n? uzin?n Jongbjon, brenda 60 dit?sh pas n?nshkrimit t? marr?veshjes dhe p?r t?i lejuar inspektor?t e Agjencis? B?rthamore t? v?zhgojn? dhe verifikojn? veprimtarin? b?rthamore t? Kores? s? Veriut, n? shk?mbim p?r 50 mij? ton karburant.

David Kej, ish-inspektor i arm?ve b?rthamore t? Agjencis? Nd?rkomb?tare, thot? se synimi i El-Baradeit do t? jet? negocimi i p?rgjegj?sive konkrete t? inspektor?ve n? Koren? e Veriut. ?Mohamed Al-Baradeit, n? em?r t? Agjencis? Nd?rkomb?tare B?rthamore do t?i duhet t? gjykoj? n?se koreanoverior?t duan t?i pranojn? k?rkesat p?r kontrollin e veprimtaris? b?rthamore. Besoj se ky do t? jet? fillimi i disa negociatave t? v?shtira. Nga nj?ra an?, Agjencia B?rthamore do t? k?rkoj? hyrjen e inspektor?ve, p?r t? verifikuar n?se Koreja e Veriut e vazhdon prodhimin dhe p?rpunimin e plutoniumit dhe n?se Pheniani do ta pranoj? k?t? k?rkes??.

Ekspert?t thon? se ka dy m?nyra p?r prodhimin e materialit t? zb?rthyesh?m p?r arm? b?rthamore. Nj?ra ?sht? prodhimi i plutoniumit dhe tjetra ?sht? n?p?rmjet procesit t? pasurimit t? uraniumit.

David Ollbrajt, president i Institutit t? Shkenc?s dhe Siguris? B?rthamore, nj? organizat? private q? zhvillon k?rkime se cilat vende kan? arm? b?rthamore, thot? se ka nj? sasi t? konsiderueshme t? dh?nash p?r uzin?n n? Jongbjong t? prodhimit t? plutoniumit n? Koren? e Veriut.

Por nd?rsa ka informacion me vler? lidhur me kompleksin e prodhimit t? plutoniumit n? Koren? e Veriut, ekspert?t thon? se nuk ka shum? informacion lidhur me programin e pasurimit t? uraniumit t? k?tij vendi, madje shtrohen pyetje edhe n?se ka ekzistuar ai ndonj?her?.

Dihet q? Koreja e Veriut ka marr? teknologji nga Pakistani p?r nj? program t? till?. N? kujtimet e tij, udh?heq?si pakistanez Pervez Musharraf thot? se Khan, shkenc?tari q? drejtoi p?rpjekjet pakistaneze p?r prodhimin e bomb?s atomike, transferoi n? Koren? e Veriut rreth 20 centrifuga, komponent? jetik? p?r pasurimin e uraniumit, si dhe trajnim mbi teknologjin? centrifugale.

N? tetor t? vitit 2002, administrata e presidentit Bush e ballafaqoi Phenianin me k?t? informacion. Sipas zyrtar?ve amerikan?, Pheniani fillimisht e pranoi, por m? pas mohoi t? kishte nj? program p?r pasurimin e uraniumit. N? publik, Koreja e Veriut i ka hedhur posht? akuzat p?r angazhim n? k?t? lloj aktiviteti.

N? nj? raport t? CIA-s t? asaj kohe thuhej se zyrtar?t e agjencis? s? zbulimit, ishin t? mendimit, se Koreja e Veriut po ?nd?rtonte nj? uzin? t? aft? p?r t? prodhuar sasi t? mjaftueshme uraniumi p?r prodhimin e dy a m? tep?r arm?ve b?rthmore n? vit, n?se do t? operonte me potecial t? plot?, q? mund t? realizohej brenda 5 vjet?sh.?

Por analisti Ollbrajt thot? se ky informacion ishte me t? meta. ?N? vitin 2002, kur komuniteti i zbulimit n? Shtetet e Bashkuara e b?ri publik k?t? vler?sim, mendoj se ai ishte zmadhuar. Un? personalisht besoj se ajo q? d?gjuam n? publik ishte nj? vler?sim me t? meta, q? bazohej n? informacione t? pamjaftueshme.

Zoti Olbrajt dhe t? tjer? thon? se marr?dh?niet mes Phenainit dhe Uashingtonit n? at? koh? u keq?suan. Bisedimet mes t? dy pal?ve mor?n fund. D?rgesat me karburant p?r n? Koren? e Veriut ndaluan. Si shpagim, Koreja e Verut d?boi inspektor?t e arm?ve b?rthamore, braktisi traktatin p?r mosp?rhapjen e arm?ve dhe rifilloi prodhimin e uraniumit, q? ?oi n? prov?n b?rthamore tetorin e kaluar.

Por, m? 27 shkurt t? k?tij viti, eksperti amerikan i zbulimit p?r Koren? e Veriut, Xhozef de Trani, raportoi n? nj? sesion me pyetje ?p?gjigje n? Kongres dhe paraqiti nj? pozicion m? t? zbulur t? qeveris? amerikane lidhur me programin e pasurimit t? uraniumit q? mendohet t? ket? Pheniani.

Ish-n?nsekretari amerikan i Shtetit Arnold Kanter, thot? se e v?rteta p?r Koren? e Veriut do t? m?sohet s? shpejti. ?Kjo ??shtje do t? sqarohet s? shpejti, t? pakt?n deri n? nj? far? mase, n? faz?n tjet?r t? negociatave, kur koreanoverior?t do t? jen? t? detyruar t? b?jn? nj? deklarim t? plot? lidhur me aktivitetin e tyre b?rthamor?.

Nd?rkoh?, ekspert?t parashikojn? se do t? zhvillohen diskutime t? v?shtira, nd?rsa Shtetet e Bashkuara dhe vende t? tjera p?rpiqen ta bindin Koren? e Veriut t?i jap? fund nj? her? e mir? programit t? arm?ve b?rthamore. //az//