Fjoolla
09-08-2008, 12:57 AM
Tsunami - Cunami
Tsunamis formohen nga zhvendosja e ujit -- rėshqitja e tokės, vullkaneve eruptive, ose, sikur tani nė rastin e Azisė, rėshqitja e kufinjėve ndėrmjet dy pjatave tektonike tė tokės -- shtresa gurore me trashėsi (15 to 200 km).
Tsunamis udhėtojnė me shpejtėsi 600 mph (965 k/ph, 521 knots) nė thellėsitė mė tė mėdha tė oqeanit, por ngadalėsohen me tė afruar nė bregdet, eventualisht duke goditur bregdetin me shpejtėsi 30 to 40 mph (48 to 64 k/ph, 26 to 35 knots), sipas Charles McCreevy, drejtor i Pacific Tsunami Warning Center. Me tė afruar nė bregdet, energia e shpejtėsisė sė valėve transferohet nė lartėsi dhe forcė gėrshetuese.
Historiati
Termeti dhe tsumanis nė Kil shkatuan vdekjen e mė se 5,700 njerėzve.
Termeti mė vdekjeprues qė nga viti 1900 ishte me 27 Korrik, 1976, nė Tangshan, Kinė, ku sipas burimeve zyrtare vdiqėn 255,000 vetė nga termeti me intensitet 7.5 rihter. Besohet se nga ky termet vdekjen e kanė gjetur mė se 655.000 njerėz.
Mė sė shumti viktima nag kombinimi termet-tsunami qė nga viti 1900 kishte me 28 Dhjetor, 1908, kurė termeti me intenzitet 7.2 goditi qytetin Messina, nė Itali, duke shkatuar 70,000 deri 100,000 viktima.
Ndėrsa termeti mė vdekjepreues i tė gjitha kohėrave besohet tė ket qenė me 23 Janar, 1556 nė Shansi, Kinė, duke mbytur 830,000 njerėz.
Tsunami mė i fortė paraprak ishte me 27 Gusht, 1883, i shkaktuar nga erupcioni i vullkanit Krakatau. Si rezultat i erupcionit, valėt goditėn ujdhesat Indonesiane Java dhe Sumatra, duke mbytur 36,000 njerėz.
Valėt e baticės -- tė shkaktuara nga vėrshimet dhe tė shoqėruara nga Cikloni Marian -- pėrfshiu Bangladeshin mė 1991, duke shkaktuar vdekjen e 140,000 njerėzve.
Tsunamis formohen nga zhvendosja e ujit -- rėshqitja e tokės, vullkaneve eruptive, ose, sikur tani nė rastin e Azisė, rėshqitja e kufinjėve ndėrmjet dy pjatave tektonike tė tokės -- shtresa gurore me trashėsi (15 to 200 km).
Tsunamis udhėtojnė me shpejtėsi 600 mph (965 k/ph, 521 knots) nė thellėsitė mė tė mėdha tė oqeanit, por ngadalėsohen me tė afruar nė bregdet, eventualisht duke goditur bregdetin me shpejtėsi 30 to 40 mph (48 to 64 k/ph, 26 to 35 knots), sipas Charles McCreevy, drejtor i Pacific Tsunami Warning Center. Me tė afruar nė bregdet, energia e shpejtėsisė sė valėve transferohet nė lartėsi dhe forcė gėrshetuese.
Historiati
Termeti dhe tsumanis nė Kil shkatuan vdekjen e mė se 5,700 njerėzve.
Termeti mė vdekjeprues qė nga viti 1900 ishte me 27 Korrik, 1976, nė Tangshan, Kinė, ku sipas burimeve zyrtare vdiqėn 255,000 vetė nga termeti me intensitet 7.5 rihter. Besohet se nga ky termet vdekjen e kanė gjetur mė se 655.000 njerėz.
Mė sė shumti viktima nag kombinimi termet-tsunami qė nga viti 1900 kishte me 28 Dhjetor, 1908, kurė termeti me intenzitet 7.2 goditi qytetin Messina, nė Itali, duke shkatuar 70,000 deri 100,000 viktima.
Ndėrsa termeti mė vdekjepreues i tė gjitha kohėrave besohet tė ket qenė me 23 Janar, 1556 nė Shansi, Kinė, duke mbytur 830,000 njerėz.
Tsunami mė i fortė paraprak ishte me 27 Gusht, 1883, i shkaktuar nga erupcioni i vullkanit Krakatau. Si rezultat i erupcionit, valėt goditėn ujdhesat Indonesiane Java dhe Sumatra, duke mbytur 36,000 njerėz.
Valėt e baticės -- tė shkaktuara nga vėrshimet dhe tė shoqėruara nga Cikloni Marian -- pėrfshiu Bangladeshin mė 1991, duke shkaktuar vdekjen e 140,000 njerėzve.