The.Tony
06-08-2008, 10:38 AM
Arkitektura (nga greq. αρχή = e para, krye, dhe τέχνη = zejtari, artizanat, ndėrtimtari = kryendėrtimtaria) ėshtė arti dhe shkenca e projektimit tė ndėrtesave dhe strukturave. Njė pėrkufizim mė i gjėrė do tė pėrfshinte nė qėllimet e saj projektimin e ēdo gjėjė tė ndėrtuar duke filluar nė makronivel me planifikimin e qyteteve dhe projektimin urbanistik (qytetės) deri tek mikroniveli i mobiljeve (orendive). Zakonisht projektimi arkitekturor lidhet me ndėrtimin dhe ēmimin e ndėrtesės, si edhe me funksionalitetin dhe estetikėn e pėrdoruesit.
Arkitektura shpesh merret me pėrpunimin e hapėsirės, vėllimit, formės, dritės, hijes, dhe elemnteve abstrakte pėr tė arritur njė pėrfundim estetik. Kjo gjė e dallon arkitekturėn prej shkencave tė zbatuara dhe inxhinierisė, tė cilat pėrqėndrohen mė shumė nė aspektet e funksionalitetit dhe realizimit tė projektit, sesa nė estetikėn e tij.
Qėllimi
Sipas punėve mė tė lashta pėr subjektin e arkitekturės, tė Vitruviusit nė De Architectura, njė ndėrtesė e mirė duhet tė tregojė "Bukuri" (Venustas), "Fortėsi" (Firmitas) dhe "Funksionalitet" (Utilitas); arkitektura mund tė themi ėshtė njė barazpeshė dhe bashkėrenditje e kėtyre tre elementeve, dhe asnjėri nga tė tre nuk duhet tė jetė mė i fuqishėm se dy tė tjerėt. Pėrkufizimi i kohėve moderne e sheh arkitekturėn si njė ndėrthurje tė estetikės, strukturės dhe funksionit. Sidoqoftė nga njė pikėpamje tjetėr, vetė funksioni pėrmbledh tė tre kriteret duke pėrfshirė ato estetike dhe psikologjike.
Arkitektura ėshtė ė lidhur me shumė disiplina duke pėrfshirė matematikėn, shkencėn, artin, teknologjinė, Shkencat shoqėrore, politikėn, historinė, filozofinė e tė tjera. Me fjalėt e In Vitruvius' - it, "Arkitektura ėshtė njė shkencė qė lind nga shumė shkenca dhe pėrmirsohet me anė tė edukimit: me ndihmėn e tė cilit njė gjykim formohet mbi punėn e arteve tė tjera". Ai shton se njė arkitekt i mirė duhet tė ketė dijeni tė mjaftueshme edhe nė fusha si muzika, astronomia, etj. Filozofia ėshtė njė fushė mjaft e parapėlqyer dhe e rėndėsishme nė pėrkufizimin e arkitekturės, bile zakonisht kur dikush i referohet njė arkitekti e dallon atė nga lloji i filozofisė qė ai vė nė jetė. Racionalizmi, empiricizmi, strukturalizmi, poststrukturalizmi, dhe fenomenologjia janė disa nga degėt e filozofisė qė ndikojnė tek ariktektura.
Teoria dhe Praktika
Rėndėsia e teorisė nė praktikė nuk duhet mbivlerėsuar siē ndodh shpesh. Vitruviusi vazhdon: "Praktika dhe teoria janė prindėrit e arkitekturės. Praktika ėshtė mėnyra e shpeshtė dhe e menduar gjėrė nė kryerjen e njė pune tė dhėnė. Teoria ėshtė rezultati i arsyetimit i cili tregon dhe shpjegon se materiali i krijuar ėshtė transformuar nė mėnyrė qė tė plotėsojė kushtet e projektit.
Thėnie
* "Unė e quaj arkitekturėn muzikė tė ngurtėsuar". Johan Volfgang fon Gėte
Burimi:Wikipedia
Arkitektura shpesh merret me pėrpunimin e hapėsirės, vėllimit, formės, dritės, hijes, dhe elemnteve abstrakte pėr tė arritur njė pėrfundim estetik. Kjo gjė e dallon arkitekturėn prej shkencave tė zbatuara dhe inxhinierisė, tė cilat pėrqėndrohen mė shumė nė aspektet e funksionalitetit dhe realizimit tė projektit, sesa nė estetikėn e tij.
Qėllimi
Sipas punėve mė tė lashta pėr subjektin e arkitekturės, tė Vitruviusit nė De Architectura, njė ndėrtesė e mirė duhet tė tregojė "Bukuri" (Venustas), "Fortėsi" (Firmitas) dhe "Funksionalitet" (Utilitas); arkitektura mund tė themi ėshtė njė barazpeshė dhe bashkėrenditje e kėtyre tre elementeve, dhe asnjėri nga tė tre nuk duhet tė jetė mė i fuqishėm se dy tė tjerėt. Pėrkufizimi i kohėve moderne e sheh arkitekturėn si njė ndėrthurje tė estetikės, strukturės dhe funksionit. Sidoqoftė nga njė pikėpamje tjetėr, vetė funksioni pėrmbledh tė tre kriteret duke pėrfshirė ato estetike dhe psikologjike.
Arkitektura ėshtė ė lidhur me shumė disiplina duke pėrfshirė matematikėn, shkencėn, artin, teknologjinė, Shkencat shoqėrore, politikėn, historinė, filozofinė e tė tjera. Me fjalėt e In Vitruvius' - it, "Arkitektura ėshtė njė shkencė qė lind nga shumė shkenca dhe pėrmirsohet me anė tė edukimit: me ndihmėn e tė cilit njė gjykim formohet mbi punėn e arteve tė tjera". Ai shton se njė arkitekt i mirė duhet tė ketė dijeni tė mjaftueshme edhe nė fusha si muzika, astronomia, etj. Filozofia ėshtė njė fushė mjaft e parapėlqyer dhe e rėndėsishme nė pėrkufizimin e arkitekturės, bile zakonisht kur dikush i referohet njė arkitekti e dallon atė nga lloji i filozofisė qė ai vė nė jetė. Racionalizmi, empiricizmi, strukturalizmi, poststrukturalizmi, dhe fenomenologjia janė disa nga degėt e filozofisė qė ndikojnė tek ariktektura.
Teoria dhe Praktika
Rėndėsia e teorisė nė praktikė nuk duhet mbivlerėsuar siē ndodh shpesh. Vitruviusi vazhdon: "Praktika dhe teoria janė prindėrit e arkitekturės. Praktika ėshtė mėnyra e shpeshtė dhe e menduar gjėrė nė kryerjen e njė pune tė dhėnė. Teoria ėshtė rezultati i arsyetimit i cili tregon dhe shpjegon se materiali i krijuar ėshtė transformuar nė mėnyrė qė tė plotėsojė kushtet e projektit.
Thėnie
* "Unė e quaj arkitekturėn muzikė tė ngurtėsuar". Johan Volfgang fon Gėte
Burimi:Wikipedia